Europa is bereid om een oogje dicht te knijpen voor wie extra betaalt.
De Europese Commissie stuurt bij in haar plannen rond de uitfasering van benzine- en dieselwagens. We gaan van een volledig verbod op nieuwe wagens met verbrandingsmotor vanaf 2035 ‘ruimte voor uitzonderingen’. Ook na die datum zullen autofabrikanten in de Europese Unie nog een beperkt aantal voertuigen met klassieke motoren en hybrides mogen verkopen, op voorwaarde dat de bijhorende uitstoot wordt gecompenseerd. Vrij vertaald: als je extra betaalt voorkom je net zo goed de klimaatverandering dan wanneer je elektrisch rijdt.
De voorgestelde versoepeling komt er na intens lobbywerk van de auto-industrie en lidstaten met een sterke industriële voetafdruk, waaronder Duitsland. In de nieuwe regeling mag de gemiddelde uitstoot van de wagenvloot in 2035 nog tot 10 procent bedragen van het niveau van 2021. Die restuitstoot moet worden geneutraliseerd via onder meer het gebruik van groen staal en de inzet van biobrandstoffen en e-fuels.
Meer flexibiliteit voor de sector
In de praktijk betekent dit dat naast elektrische en waterstofwagens ook hybrides, zogeheten range extenders en zelfs klassieke benzine- en dieselwagens niet volledig uit het straatbeeld verdwijnen. De Commissie koppelt die opening aan bijkomende versoepelingen voor de sector. Zo krijgen autofabrikanten twee jaar extra tijd om de uitstootdoelstelling voor 2030 te halen. Pas in 2032 zal worden geëvalueerd of die norm werd gehaald, met ruimte om eerdere tekorten later te compenseren zonder onmiddellijke boetes.
Ook voor bestelwagens wordt de lat lager gelegd: de verplichte uitstootreductie in 2030 daalt van 50 naar 40 procent. Volgens de Commissie moet die soepelere aanpak de industrie ademruimte geven zonder de klimaatambities formeel los te laten.
Elektrificatie blijft speerpunt
De Commissie wil wel even kwijt dat de doelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2050 ongewijzigd blijft. Kwestie van het groene geweten te sussen. Het narratief van de elektrificatie blijft. Lidstaten worden aangespoord om sneller hun bedrijfswagenvloten te vergroenen, een segment dat goed is voor zowat 60 procent van alle nieuwe wagens in de EU. België wordt daarbij expliciet genoemd als voorbeeld.
Daarnaast maakt Brussel 1,8 miljard euro vrij voor de Europese batterijsector. Het grootste deel daarvan is bedoeld voor de productie van batterijcellen binnen Europa, via rentevrije leningen. De Commissie rekent erop dat de combinatie van flexibiliteit en steunmaatregelen de sector jaarlijks meer dan 700 miljoen euro aan kostenbesparingen oplevert, middelen die opnieuw kunnen worden geïnvesteerd in de transitie.
Politiek verdeeld onthaal
Niet iedereen is overtuigd. In het Europees Parlement klinkt kritiek dat Europa hiermee te veel vasthoudt aan bestaande technologieën en zo achterop dreigt te raken tegenover markten die voluit inzetten op elektrische mobiliteit, zoals China en het Verenigd Koninkrijk. Volgens critici ondergraaft de versoepeling zowel de klimaatambities als de strategische positie van de Europese auto-industrie op lange termijn.
Het voorstel moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en door de lidstaten, waar een gekwalificeerde meerderheid nodig is. Verschillende landen blijven formeel tegen een versoepeling, al is het politieke krachtenveld in beweging. België heeft voorlopig nog geen eensgezind standpunt ingenomen.
Sector tevreden, debat geopend
De Europese autosector reageert positief en spreekt van een pragmatische benadering die beter aansluit bij marktrealiteit en industriële noden. Ook vanuit Berlijn klinkt steun voor een technologieneutrale aanpak die klimaatdoelen combineert met competitiviteit en werkgelegenheid.
Feit is dat de Europese Commissie met deze koerswijziging een duidelijk signaal geeft: de transitie naar schone mobiliteit blijft het einddoel, maar de weg ernaartoe wordt minder dogmatisch en meer afgestemd op economische en industriële realiteiten. Of dat een slimme correctie is of een gevaarlijke afzwakking, een voorbeeld van politieke kazakkendraaierij is het wel.
(Foto: PD)
