En betekent 'alle' niet 'alle': Belgischer wordt het niet.
Vanaf vandaag, 1 september, is een helm verplicht voor elektrische steps die sneller dan 20 km/u kunnen rijden. Een logische maatregel, maar de duizenden deelsteps die je dagelijks voorbij knallen, ontsnappen voorlopig aan die verplichting.
De elektrische step is in enkele jaren tijd een vertrouwd onderdeel van het straatbeeld geworden. Handig voor korte verplaatsingen, gemakkelijk te parkeren en - laten we het er maar bij vermelden - gemakkelijk om aan een politiecombi te ontkomen. Populair spul, zeg maar. Doch, met de toename van het gebruik groeit ook het aantal ongevallen.
De Antwerpse ziekenhuisgroep ZAS krijgt naar eigen zeggen dagelijks gemiddeld vijf mensen over de vloer na een ongeval met een elektrische step. Het gaat niet altijd om zware verwondingen, maar de gevolgen van een val kunnen bijzonder ernstig zijn.
De nieuwe regelgeving is daarom verdedigbaar. Wie met een voertuig rijdt dat weinig bescherming biedt bij een val, doet er verstandig aan zichzelf zo goed mogelijk te beschermen.
De grens van 20 km/u
Er blijft een vreemde kronkel in het verhaal. Laat ons het ‘typisch Blegisch’ noemen.
De helmplicht geldt voor elektrische steps die sneller dan 20 km/u kunnen rijden. Veel deelsteps zijn softwarematig begrensd op maximaal 20 km/u en vallen daardoor buiten de nieuwe regeling.
Dat verschil is vooral op papier relevant. Een deelstep die 20 km/u rijdt, is niet plots een fundamenteel veiliger vervoermiddel dan een privéstep die 21 km/u haalt. Ook de omstandigheden waarin iemand ten val komt, spelen een veel grotere rol dan dat ene kilometertje per uur.
De vraag dringt zich dan ook op waarom voor de ene bestuurder wel een helm nodig is en voor de andere niet.
Deelsteps zorgen voor extra problemen
Een algemene verplichting voor deelsteps is uiteraard gemakkelijker aangekondigd dan uitgevoerd. Wie spontaan een step uit een rek haalt, heeft doorgaans geen helm bij zich. De verhuurmaatschappij kan die leveren, maar dan moet die helm beschikbaar, hygiënisch en bruikbaar zijn.
Dat maakt het systeem omslachtiger. Zeker voor gebruikers die een deelstep slechts enkele minuten nodig hebben.
Maar zijn praktische bezwaren een argument om veiligheid dan maar volledig buiten beschouwing te laten? Want daar zou het om draaien, toch?
Het risico is reëel
Volgens verkeersveiligheidsinstituut Vias is bij 65 procent van de ernstige ongevallen met een e-step sprake van hoofdletsels. Bovendien ligt het risico op een ongeval per afgelegde kilometer volgens berekeningen ongeveer tien keer hoger dan bij de fiets.
Dat zijn cijfers die moeilijk te negeren zijn.
ZAS ziet bovendien zoveel ongevallen met deelsteps dat de ziekenhuisgroep eerder al pleitte voor een verbod op het gebruik ervan tussen middernacht en 8 uur 's morgens. Vooral 's nachts lijken de gevolgen van ongevallen ernstiger.
Dat roept meteen een bredere vraag op: hoeveel risico willen we aanvaarden voor een vervoermiddel dat in de eerste plaats bedoeld is om ons snel van A naar B te brengen?
Eén eenvoudige regel
Een algemene helmplicht zou in ieder geval duidelijkheid scheppen. Geen discussie over softwarematige snelheidsbegrenzingen, geen ingewikkelde uitzonderingen en geen onderscheid tussen een privéstep en een deelstep.
Wie op een elektrische step stapt, zet een helm op.
Dat hoeft bovendien geen zwaar en onhandig exemplaar te zijn. Er bestaan compacte en opvouwbare helmen die gemakkelijk in een rugzak passen en weinig wegen.
Het argument dat zo'n helm lastig is om mee te nemen, is begrijpelijk. Maar uiteindelijk gaat het om een eenvoudige afweging: een beetje ongemak tegenover de mogelijke gevolgen van een ongeval.
De huidige regelgeving is een stap in de goede richting. Maar als verkeersveiligheid werkelijk het uitgangspunt is, valt moeilijk uit te leggen waarom net de grootste groep gebruikers voorlopig buiten schot blijft.
Een helmplicht voor álle elektrische steps zou vooral één voordeel hebben: eenvoud. Eén voertuig, één regel.
(Foto: P-magazine)
