“Ik denk dat we een deal hebben met Rusland.”
Als het aan Donald Trump ligt, is de oorlog in Oekraïne zo opgelost. Volgens hem ligt er een vredesakkoord klaar, netjes dubbelgevouwen op zijn bureau, met Russische en Oekraïense handtekeningen er al half onder. “Ik denk dat we een deal hebben met Rusland,” liet hij breed glimlachend optekenen in het Witte Huis. “En ik denk ook dat we een deal hebben met Oekraïne.” Denk, denk, denk. Maar ondertussen vliegen de raketten nog vrolijk over en weer.
In het hoofd van Trump is vrede slechts een telefoontje van hem verwijderd. Dat hij geen concreet plan op tafel leg, is slechts een detail. Dat Oekraïne en Rusland nog mijlenver van elkaar verwijderd zijn? Tja, ook dat valt onder de categorie “niet neueten”. En dat hij eigenlijk vooral denkt dat er een deal is? Euhm? ishful thinking is een vorm van diplomatie, toch?
Een deal zonder details
De vraag of hij de Russische annexatie van de Krim dan ook maar gewoon erkent als voldongen feit, ontwijkt Trump met de soepelheid van een paling in een emmer snot. “Alles is goed, zolang de oorlog stopt,” klonk het. Oftewel: het maakt hem geen zak uit, als het maar ondertekend wordt. Het mag in krijt zijn, op een servet of in bloed — zolang het maar deal heet.
“Ik heb geen favorieten,” beweerde hij ook nog, alsof zijn hele presidentschap geen aaneenschakeling van knipogen naar Poetin was. “Ik wil levens redden.” Maar vooral ook dollars besparen, want oorlog is duur, en Trump houdt nu eenmaal meer van marmer dan van mortieren.
Zelensky als lastpak
Toch blijkt er één hardnekkig obstakel op Trumps pad naar wereldvrede: Volodymyr Zelensky. Volgensde Amerikaanse gezant van god is de Oekraïense leider te moeilijk. Terwijl het met Poetin al in kannen en kruiken zou zijn – zoals altijd in Trumps hoofd – blijft Zelensky zich verzetten tegen het idee om halve landsdelen cadeau te doen aan de agressor.
Trump is duidelijk: “De Krim is al lang verloren gegaan. Onder Obama nog wel! Dus waar maakt die man zich druk om?” Dat Oekraïne wettelijk en moreel weigert om zijn grondgebied cadeau te doen aan een bezetter, noemt Trump “opruiend” en “schadelijk voor de vredesgesprekken”. Bovendien voegde hij eraan toe dat Zelensky “geen kaarten meer heeft” en dus maar gewoon moet buigen.
Krim: het splijtzwam
De Krim, die in 2014 werd geannexeerd door Rusland, blijft de splijtzwam in de onderhandelingen. Terwijl het Westen jarenlang plechtig zwoer dat het schiereiland Oekraïens blijft, klinkt er plots een andere toon. Volgens The Washington Post zou Trump en zijn handlangers de Krim aan Rusland willen gunnen in ruil voor vrede. Of dat waar is, laat Trump in het midden. Maar zijn Truth Social-posts zijn duidelijk: als Oekraïne écht de Krim had gewild, hadden ze er elf jaar geleden maar om moeten vechten.
Het is een beetje alsof je een inbreker die met je televisie naar buiten loopt vraagt of hij misschien ook je koelkast wil meenemen, zolang hij daarna maar ophoepelt.
“Vrede of ondergang”
Trump, met zijn flair voor grootspraak en zijn obsessie met “dealmaking”, probeert het conflict te herleiden tot een simpele keuze: vrede nu, of het hele land verliezen binnen drie jaar. Zwart-witdenken op z’n Trumps. Ondertussen beticht hij Zelensky ervan de oorlog nodeloos te rekken met “emotionele verklaringen” die volgens hem enkel het “dodenveld” verlengen. Het klinkt alsof de Oekraïense president even goed kan stoppen met rouwen om zijn doden, en beter een mooie pen kiest voor het tekenen van de overgave.
Geduld op, vrede in de uitverkoop
Woordvoerster Karoline Leavitt bevestigde dat haar baas het allemaal een beetje beu is. “De president is gefrustreerd,” zei ze. “Hij wil vrede zien. Maar dan moeten beide partijen meewerken.” De boodschap is helder: als de oorlog nog verder escaleert, ligt dat aan Kiev, niet aan Moskou.
Zelensky, die wel wat anders te doen heeft dan naar Trumps moodswings te luisteren, reageerde via sociale media. Oekraïne zal de Krim nooit opgeven, schreef hij. En trouwens: de VS hebben dat standpunt zelf ook al lang ingenomen. Hij herinnerde de Amerikanen fijntjes aan een verklaring uit 2018 – jawel, onder Trumps eerste termijn – waarin Washington expliciet eiste dat Rusland zich uit de Krim zou terugtrekken.
Geen deal zonder de vijf
Ondertussen vond er wél echte diplomatie plaats – in Londen, waar vertegenwoordigers van de VS, het VK, Frankrijk, Duitsland en Oekraïne samen rond de tafel zaten. Geen Poetin, geen Trump, maar echte onderhandelaars die probeerden bruggen te bouwen. Zelensky noemde de gesprekken hoopvol, al was Rusland uiteraard afwezig. Want de voorwaarde voor enige overeenkomst blijft dat Oekraïne vier extra regio’s opgeeft. Een eis die je met geen enkele pen kan ondertekenen, tenzij je een marionet bent in het Kremlin.
De grote illusie
Trump blijft ondertussen geloven dat hij “heel dicht bij een akkoord” staat. Misschien heeft hij zelfs al een gouden Sharpie klaarliggen om het te ondertekenen. Maar in de echte wereld, buiten zijn ego, buiten zijn sociale media, buiten zijn hallucinaties over “easy deals” – daar woedt nog steeds een oorlog.
Vrede komt niet uit de mond van een man die denkt dat geopolitiek een realityshow is.
(foto: Shutterstock)