Het kwik klimt richting 39 graden, scholen nemen noodmaatregelen, gezondheidsexperts in spoedoverleg bijeen en de federale overheid maakt zich op voor een uitzonderlijke hitteperiode.
België bevindt zich midden in de eerste hittegolf van het jaar. Volgens de huidige voorspellingen stevenen we af op een van de warmste periodes ooit gemeten. Het KMI heeft code oranje afgekondigd en het Departement Zorg activeerde de waarschuwingsfase van het Vlaamse Warmteactieplan.
Volgens experts dreigen de warme zomerdagen uit te groeien tot een uitzonderlijke weersituatie die niet alleen gevolgen heeft voor het dagelijkse leven, maar ook voor de volksgezondheid, het onderwijs en zelfs de infrastructuur.
Van 34 naar 39 graden: hitte bereikt hoogtepunt
Dinsdag stijgen de temperaturen al tot 34 graden in delen van het land. Maar dat blijkt slechts een voorproefje van wat nog moet komen.
Woensdag en donderdag kunnen de temperaturen op verschillende plaatsen oplopen tot 37 graden. Vrijdag en zaterdag wordt zelfs lokaal 39 graden niet uitgesloten. Ook 's nachts blijft het bijzonder warm, met minima die nauwelijks onder de 20 graden zakken.
Die combinatie van extreme dagtemperaturen en tropische nachten maakt de situatie volgens experts extra belastend voor het menselijk lichaam. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met gezondheidsproblemen lopen een verhoogd risico op uitdroging, oververhitting en andere hittegerelateerde klachten.
Overheid roept gezondheidsexperts samen
De ernst van de situatie moet we afleiden uit de reactie van de overheid. De federale gezondheidsautoriteiten hebben de Risk Management Group opnieuw samengeroepen, het adviesorgaan dat tijdens de coronacrisis een centrale rol speelde.
De experts moeten beoordelen of de bestaande maatregelen volstaan om de bevolking te beschermen tegen de uitzonderlijke warmte. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de situatie in ziekenhuizen, woonzorgcentra en andere plaatsen waar kwetsbare personen verblijven.
Ook het Nationaal Crisiscentrum komt dinsdag samen. Voorlopig blijft de rol van het Crisiscentrum beperkt tot coördinatie en informatie-uitwisseling tussen de verschillende overheden en diensten. Extra federale noodmaatregelen liggen voorlopig niet op tafel, maar achter de schermen wordt de situatie nauwlettend opgevolgd.
Scholen passen noodgedwongen hun werking aan
De hitte heeft inmiddels ook het onderwijs bereikt. Verschillende scholen in Vlaanderen passen hun programma drastisch aan om leerlingen en personeel te beschermen tegen de extreme temperaturen.
In de Gentse stadsscholen worden uitstappen geschrapt en vervangen door activiteiten in koelere ruimtes. Er komen extra rustmomenten en leerlingen worden voortdurend aangemoedigd om voldoende water te drinken.
Opvallend is dat ouders hun kinderen thuis mogen houden indien zij opvang kunnen voorzien in een koelere omgeving. Hoewel de scholen officieel openblijven, wordt er op veel plaatsen nauwelijks nog lesgegeven.
Voor het buitengewoon onderwijs in Gent geldt zelfs een bijkomende maatregel. Het leerlingenvervoer wordt gedurende drie dagen stopgezet omdat niet gegarandeerd kan worden dat de bussen voldoende gekoeld blijven. Volgens de stad kunnen temperaturen in sommige voertuigen oplopen tot maar liefst 50 graden.
Hitte veroorzaakt ook schade aan infrastructuur
Niet alleen mensen hebben het moeilijk met de uitzonderlijke temperaturen. Ook de infrastructuur begint tekenen van stress te vertonen.
In Denderhoutem kwam maandag een deel van een betonnen wegdek omhoog door de hitte. De straat moest gedeeltelijk worden afgesloten terwijl herstelwerken werden voorbereid.
Dergelijke schade is niet ongewoon bij extreme warmteperiodes. Beton en asfalt zetten uit door de hoge temperaturen, wat kan leiden tot scheuren, vervormingen en gevaarlijke situaties voor weggebruikers.
Heel West-Europa onder een hittekoepel
België staat overigens niet alleen. Grote delen van West-Europa bevinden zich momenteel onder een zogenaamde hittekoepel, een hardnekkig hogedrukgebied dat warme lucht vasthoudt en de vorming van verkoelende neerslag tegenhoudt.
Daardoor krijgen verschillende landen tegelijk af te rekenen met uitzonderlijk hoge temperaturen. Meteorologen waarschuwen dat dergelijke extreme hittegolven steeds vaker voorkomen en bovendien langer aanhouden. Je voelt hem komen? Past perfect in het plaatje van de opwarming van de aarde.
Wanneer warmte een gezondheidsprobleem wordt
Waar veel mensen vroeger nog uitkeken naar tropische temperaturen, moeten we vandaag luisteren naar experten die de impact van hitte op de volksgezondheid documenteren. Zij stelden bij eerdere hittegolven een stijging vast van ziekenhuisopnames, uitdrogingsverschijnselen en sterftecijfers bij kwetsbare groepen. Vooral wanneer de nachten onvoldoende afkoelen, krijgt het lichaam nauwelijks de kans om te herstellen.
Met temperaturen die richting 39 graden evolueren en een hittegolf die mogelijk nog dagen aanhoudt, zou deze week dan ook niet alleen de geschiedenisboeken in te gaan als de warmste ooit gemeten in België, maar ook als een van de meest uitdagende voor gezondheidsdiensten, scholen en lokale overheden.
En wij vroeger maar op vakantie naar Spanje gaan voor zo'n weer (en zonder dat je iemand hoorde zeuren).
(Foto: Shutterstock)
