De federale politie en het RIZIV vielen maandag binnen op meerdere adressen in West-Vlaanderen. Het doelwit: vermoedelijke sociale fraude door een zelfstandige thuisverpleegkundige. De naam die circuleert is intussen publiek: Stefanie Sander, gemeenteraadslid voor Vlaams Belang in Houthulst.
Samen met haar partner, moeder en een medewerker wordt Stefanie Sander genoemd in een onderzoek dat de ziekenfondsen mogelijk miljoenen kan hebben gekost. Justitie zwijgt, de partij wacht af en in Houthulst vraagt iedereen zich af hoe een thuisverpleegkundige precies aan zoveel luxegoederen, cash en zeventien luxewagens (!) komt.
Veel pk's, veel blabla's
De actie werd geleid door het arbeidsauditoraat Gent, afdeling West-Vlaanderen, dat al speurt naar fictieve zorgprestaties. Wie in België thuisverpleging levert, declareert zijn prestaties zelf bij het RIZIV. Zodra er prestaties worden ingevoerd, betalen de ziekenfondsen automatisch terug. Het is een systeem dat draait op vertrouwen in de zorgsector, en daardoor ook makkelijk kan leiden tot misbruik.
Meerdere onderzoeken van het arbeidsauditoraat toonden eerder al aan dat het declaratiesysteem structurele zwaktes heeft. Het soort mechanisme waar fraudeurs in galop doorheen draven en waar de politiek pas wakker schiet wanneer het bedrag in de miljoenen loopt.
Bij de huiszoekingen werden zeventien wagens in beslag genomen. Geen tweedehands Polo’s maar luxebakken die meer passen bij een Albanese dope dealer dan bij een thuisverpleegkundige die tussen de incontinentiepampers en zorgplannen de eindjes aan elkaar knoopt.
Solidariteit
Het vermoedelijke fraudemechanisme past binnen een patroon dat het RIZIV al jaren probeert te dichten. In het derdebetalerssysteem betaalt de patiënt weinig of niets en gaat het grootste deel van de vergoeding rechtstreeks van het ziekenfonds naar de zorgverlener. Handig voor patiënten, gevaarlijk wanneer iemand prestaties begint te registreren die nooit plaatsvonden.
Het RIZIV waarschuwt al langer dat fictieve zorgprestaties de solidariteit ondermijnen. Wanneer de terugbetalingen ontsporen, stijgt de factuur voor iedereen en wordt een systeem dat ooit bedoeld was om kwetsbare mensen te beschermen, een geldhaantje voor wie cijfers invult die niet kloppen. Volgens auditrapporten kan de schade in dit dossier oplopen tot in de miljoenen.
Vlaams Belang met de broek af
Binnen Vlaams Belang blijft men afwachtend. Partijgenoot Elias Brodeoux bevestigt dat men iets heeft gehoord, maar verder niets weet. Vertrouwen in het gerecht en objectiviteit zijn wederom het standaardrijmpje dat politieke partijen afspelen wanneer een mandataris in de schijnwerpers staat om de verkeerde reden. Tot er een vonnis is. Dan is het bij rechtse kopstukken altijd een heksenjacht.
De ironie is niet dat een gemeenteraadslid mogelijk betrokken is bij fraude, maar dat elke partij ondertussen zo’n dossier op de teller heeft. Het gaat van meerderheid tot oppositie, van lokale mandatarissen tot nationale kopstukken.
Het echte probleem zit elders. België vertrouwt enorme sommen toe aan zorgverleners onder het motto dat mensen die voor anderen zorgen, dat niet misbruiken. In de meerderheid van de gevallen klopt dat, maar één rote appel is genoeg om miljoenen weg te laten lekken.
De inspectiediensten van het RIZIV waarschuwen sinds 2022 dat thuisverpleging één van de meest kwetsbare sectoren is. Te weinig controles, te veel ruimte voor manipulatie van codes en prestaties. Fictieve zorg is zo oud als derderbetalers zelf, maar blijft structureel onderaan de politieke agenda bungelen. Tot het een politicus treft. Dan is het plots actueel.
Onschuldig tot bewezen
Stefanie Sander en haar partner worden voorgeleid. De onderzoeksrechter beslist over hun verdere aanhouding. Intussen blijft de vraag onbeantwoord hoe een thuisverplegingspraktijk precies kan uitmonden in een wagenpark dat groter is dan dat van de gemiddelde wijk in Knokke-Heist.
Maar een zorgkundige die een gemeentelijk ambt bekleedt en steelt van ons zorgsysteem, zouden we collectief op de brandstapel moeten smijten. Maar ons land kennende, mag ze wellicht gewoon blijven verder doen.
