16,7 miljard dollar. Zoveel heeft Meta over voor een regeling die een gigantische Amerikaanse rechtszaak over de bescherming van kinderen op Instagram en Facebook moet beëindigen. Het bedrijf erkent geen schuld, maar verandert ondertussen wel de regels voor jonge gebruikers. Je moet de centen maar hebben liggen om je zieltje wit te wassen.
Meta heeft een akkoord bereikt met Amerikaanse staten over een rechtszaak waarin het bedrijf ervan werd beschuldigd zijn sociale media bewust zo te ontwerpen dat kinderen en tieners er zo lang mogelijk blijven hangen.
De aanklacht was niet bepaald vrijblijvend. Volgens de betrokken staten maakte Meta gebruik van technieken die gebruikers moeten vasthouden: eindeloos scrollen, automatische video’s en gepersonaliseerde aanbevelingen. Daarnaast zou het bedrijf kinderen onvoldoende hebben beschermd en gegevens van gebruikers jonger dan 13 jaar hebben verzameld zonder toestemming van hun ouders.
Meta ontkent die beschuldigingen.
Maar ontkennen is blijkbaar wat anders dan procederen tot het bittere einde.
16,7 miljard dollar later
Met de schikking kan Meta een proces vermijden waarin de financiële inzet potentieel honderden miljarden dollars bedroeg. In ruil daarvoor betaalt het bedrijf maximaal 16,68 miljard dollar en belooft het de bescherming van jonge gebruikers verder aan te scherpen.
Als de rechtbank het akkoord goedkeurt, komen er onder meer dagelijkse tijdslimieten voor jonge gebruikers. Meldingen worden tijdens schooluren uitgeschakeld en ’s nachts wordt het gebruik beperkt.
Dat klinkt verstandig.
Het roept alleen een ongemakkelijke vraag op: als deze maatregelen zo noodzakelijk zijn, waarom waren ze dan niet eerder de norm?
Meta hoeft met de regeling overigens niet toe te geven dat het de wet heeft overtreden. Juridisch is er dus geen schuldbekentenis. Financieel is er wel een bedrag dat je moeilijk als een symbolisch gebaar kunt omschrijven.
Geen schuld, wel miljarden
Het is een vertrouwd mechanisme geworden in de Amerikaanse techwereld.
Een bedrijf ontkent jarenlang dat zijn producten problemen veroorzaken. Vervolgens stapelen onderzoeken, rechtszaken en politieke druk zich op. Uiteindelijk wordt er een bedrag op tafel gelegd dat groot genoeg is om de zaak te laten verdwijnen.
Geen schuld bekend.
Geen overtreding erkend.
Iedereen naar huis.
Alleen blijft er ergens een cheque van 16,7 miljard dollar achter.
En die cheque roept toch de vraag op hoeveel vertrouwen we moeten hebben in de plotselinge goede bedoelingen van een miljardenbedrijf.
Kinderen als businessmodel
De kern van de zaak is uiteindelijk niet die schikking, maar het model erachter.
Sociale media verdienen geld wanneer mensen blijven kijken, klikken en terugkomen. Een gebruiker die na vijf minuten zijn telefoon weglegt, is economisch minder interessant dan iemand die een uur blijft scrollen.
Dat principe verandert niet omdat Meta nu extra beschermingsmaatregelen aankondigt.
Het bedrijf heeft intussen wel technologie ontwikkeld om leeftijden beter in te schatten en strengere instellingen ingevoerd voor zogenaamde Teen Accounts. Dat is nuttig. Maar het is ook moeilijk om niet cynisch te worden wanneer dezelfde onderneming tegelijk miljarden moet betalen omdat precies die platformen jarenlang kinderen en jongeren zo lang mogelijk aan het scherm zouden hebben proberen te houden.
Ook Europa kijkt mee
Meta heeft bovendien niet alleen in de Verenigde Staten een probleem.
De Europese Commissie stelde in juli voorlopig vast dat bepaalde ontwerpkeuzes van Instagram en Facebook mogelijk in strijd zijn met de Digital Services Act. Daarbij gaat het onder meer om functies zoals infinite scroll, autoplay en gepersonaliseerde aanbevelingen.
Volgens de Commissie kunnen die ontwerpkeuzes verslavend gedrag stimuleren en vooral voor minderjarigen risico’s opleveren.
Dat klinkt opvallend bekend.
De Amerikaanse staten zeggen dat Meta kinderen onvoldoende beschermde. Europese toezichthouders onderzoeken ondertussen of dezelfde platformen door hun ontwerp gebruikers juist langer en intensiever proberen vast te houden.
De vraag die overblijft
Natuurlijk is 16,7 miljard dollar voor Meta geen bedrag waarmee het bedrijf morgen de deuren moet sluiten. Het is een van de grootste technologiebedrijven ter wereld en beschikt over financiële reserves waar een doorsnee mens duizelig van wordt.
Maar het bedrag is wel groot genoeg om duidelijk te maken dat de Amerikaanse staten de zaak bijzonder ernstig namen.
En misschien is dat nog het meest interessante aan deze schikking.
Meta koopt geen vrijspraak. Het koopt vooral tijd, zekerheid en het einde van een proces dat bijzonder onaangenaam had kunnen worden.
De juridische schuld blijft ontkend.
De financiële rekening wordt betaald.
En ondertussen mogen kinderen binnenkort wat minder lang scrollen.
Misschien is dat vooruitgang.
(Foto: PD)
