De broeksriem aantrekken, of er mee slaan?
De kogel is nog niet door de kerk, maar de lont brandt al in het politiek kruitvat. De regering-De Wever – de langverwachte coalitie van orde, daadkracht en nuchter Vlaams gezond verstand – staat op het punt haar eerste echte test af te leggen. En dat testmoment dreigt op een frontale botsing uit te draaien tussen begroting, belastingen, werkloosheidsplannen en... Defensie. Als het van Theo Francken afhangt, gaan we binnenkort allemaal slapen onder een NATO-vlag en ontwaken in een land zonder sociaal vangnet, maar met hypermoderne tanks op elke rotonde.
Meerwaardebelasting vs. werkloosheid vs. raketten
De fiscale hervorming, de beperking van de werkloosheid in de tijd én een nationale budgettaire herverdeling richting de oorlogskas: het is een trojka waar zelfs de meest ervaren politieke cowboys voor bedanken. En dus draait het allemaal om de man die zichzelf graag ziet als de nieuwe staatsman van het noorden: Bart De Wever. Hij moet voor 21 juli — z'n eigen feestdag, nog wel — de bakens verzetten. Geen ruimte voor theater of opiniestukken op Facebook: het wordt slikken of stikken. De ratingbureaus loeren intussen gretig mee vanop de zijlijn, alsof België een zinkende start-up is met te veel schulden, te weinig klanten en een CEO die liever Latijnse spreuken citeert dan begrotingen leest.
De afrekening van de kredietbureaus: vorige regering of huidige schuld?
Fitch Ratings haalde onlangs het mes boven en verkocht België een tik op de vingers. De kredietwaardigheid ging omlaag. Volgens premier De Wever is dat de schuld van het verleden — lees: de Vivaldi-clowns en hun linkse zakkenvullers — maar volgens de oppositie ligt het probleem nu net in de toekomst. Alexia Bertrand (Open VLD) spaart de nieuwe ploeg alvast niet: “Er wordt vooral gepraat, nauwelijks bespaard en de gebruikte cijfers worden betwist door zowat elke instelling die kan tellen.” Nauwelijks bespaard? Waar heeft deze Marie Antoinette2.0 het over?
Dat Fitch ook expliciet wijst op de torenhoge defensieplannen én het gebrek aan wettelijk verankerde hervormingen, maakt het extra zuur. Want hoe kan je op het ene moment klagen over een tekort aan geloofwaardigheid en op het andere moment wél dromen van straaljagers, onderzeeërs en commando-eenheden terwijl de pensioenkas zinkt als een baksteen?
5 procent voor Defensie: Francken als generaal zonder leger
En dan is er Theo. De Theo. Minister van Defensie, ex-migrantenslachter en zelfverklaard strateeg-in-chief. Hij wil de Belgische defensie-uitgaven optrekken tot 5 procent van het BBP, iets wat bij NAVO blijkbaar ‘de norm’ zou worden. Die norm — en vooral de obsessieve manier waarop Francken het narratief aanzwengelt — is echter koren op de molen van de regeringspartners die wél een rekenmachine kunnen hanteren.
Conner Rousseau (Vooruit) noemt die 5 procent “belachelijk”. Georges-Louis Bouchez (MR) spreekt over “collectieve hysterie”. En Sammy Mahdi (CD&V) gooit er het woord “krankzinnig” tegenaan, met de simpele maar scherpe vraag: “Waar ga je dat geld halen, Theo? Ga je de NMBS opdoeken? Of liever de FOD Justitie? Misschien wat ziekenhuizen sluiten, of een pensioentje minder uitbetalen?”
Dat Francken het over “7 à 10 jaar” heeft voor de invoering, maakt het er niet beter op. Want als het nu al voor zoveel verdeeldheid zorgt, hoe gaat het er dan uitzien als de budgettaire werkelijkheid toehapt? Een tanksalon op het Martelarenplein?
De Wever in de tang: wie draait voor wat op?
Terwijl de ene coalitiepartner graag de werkloosheidsuitkering na zes maanden tot een vod herleidt, wil de andere dat er eindelijk een meerwaardebelasting komt voor wie z’n villa verkoopt met 400.000 euro winst. De MR staat al klaar met het vetorecht in de hand en herhaalt z’n mantra: “Niet raken aan de middenklasse.” Vooruit vertrouwt dan weer op z’n ministers om de superrijken een tik te geven.
In die chaos van belangen, taboes en electorale PR-momentjes moet Bart De Wever z’n rol als intellectuele verzoener waarmaken. En de tijd dringt. Vincent Van Peteghem (CD&V) zegt het zonder blozen: “Het tempo ligt veel te laag.” Lees: Bart, stop met ‘staatsman’ spelen en begin met regeren.
Van goede peilingen naar slechte realiteit
En zo tuimelt de regering-De Wever richting haar eerste grote existentiële vraag: kies je voor NAVO-punten of voor sociale vrede? Voor tanks of voor treinen? Voor Theo of voor de rest van het land? Want het is makkelijk om te surfen op goede peilingen, maar die politieke rente wordt in België altijd vroeg of laat cash afgerekend — meestal op het hoofd van de premier.
De vraag is dus niet alleen hoeveel procent we aan Defensie willen geven. De vraag is hoeveel procent geloofwaardigheid De Wever nog kan behouden als hij deze knoop niet ontwart. Staatsman zijn is geen kwestie van militaire grootspraak, maar van compromis, snelheid en inzicht. De zomer wordt heet — en niet alleen door de opwarming van de aarde.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
