Nieuwe studie van de Nationale Bank legt structurele transfers bloot tussen de gewesten.
Volgens een uitgebreide studie van de Nationale Bank van België (NBB) vloeit er jaarlijks gemiddeld 7,3 miljard euro aan belastinggeld vanuit Vlaanderen en Brussel naar Wallonië. De analyse - die de periode 2010–2021 bestrijkt - brengt de financiële stromen tussen de gewesten nauwgezet in kaart en toont hoe de economische verhoudingen in België structureel uit balans zijn.
Vlaanderen en Brussel dragen het zwaarst
Uit het rapport blijkt dat inwoners en ondernemingen in Vlaanderen en Brussel meer belastingen afdragen dan ze terugkrijgen in de vorm van sociale uitkeringen en subsidies. Het gaat om bijdragen aan pensioenen, werkloosheidsuitkeringen en invaliditeitsvergoedingen. De Nationale Bank berekende dat het overschot aan inkomsten uit deze twee regio’s jaarlijks 7,3 miljard euro richting Wallonië verschuift.
In Vlaanderen komt het grootste deel van die bijdrage van huishoudens via personenbelasting en sociale bijdragen. In Brussel ligt de situatie anders: daar dragen vooral bedrijven bij, met een opvallend grote inbreng van de financiële sector. Volgens de NBB toont dat de uiteenlopende economische structuur van beide regio’s.
Brussel als economische motor
De studie gaat verder dan de loutere belastingsstromen. Ze analyseert ook de productie en inkomensstromen per regio. Daaruit blijkt dat Brussel een veel sterkere economische rol speelt dan vaak wordt aangenomen. De Nationale Bank omschrijft het gewest zelfs als de “economische motor van België”.
Het probleem is dat Brussel zelf niet ten volle profiteert van de rijkdom die het genereert. Jaarlijks vloeit naar schatting 20 miljard euro aan arbeidsinkomsten weg uit Brussel, vooral naar pendelaars uit Vlaanderen en Wallonië die in de hoofdstad werken maar er niet wonen.
Daarnaast wordt 1,4 miljard euro aan dividenden uit Brusselse ondernemingen uitgekeerd aan aandeelhouders buiten het gewest. Een groot deel daarvan gaat naar multinationals en buitenlandse investeerders met maatschappelijke zetel in Brussel.
Samen illustreren deze stromen dat Brussel weliswaar een hoge economische toegevoegde waarde creëert, maar een aanzienlijk deel ervan ziet wegvloeien naar andere regio’s en niveaus.
Structurele afhankelijkheid van Wallonië
Wallonië komt in de studie naar voren als de zwakste schakel van het Belgische economische geheel. De productiviteit ligt er aanzienlijk lager dan in Vlaanderen en Brussel, en dat verschil wordt slechts gedeeltelijk gecompenseerd door looninkomsten en investeringen.
De Nationale Bank stelt vast dat Wallonië structureel afhankelijk blijft van intergewestelijke transfers, waaronder de miljardenstroom aan belastingen vanuit Vlaanderen en Brussel. Volgens de onderzoekers dragen die twee regio’s positief bij aan de houdbaarheid van de Belgische economie, terwijl Wallonië dat niet doet.
Economische experts wijzen erop dat dit structurele evenwicht — waarbij één regio financieel ondersteund wordt door de andere twee — al jaren een spanningsveld vormt binnen de Belgische federale constructie.
Geen politieke conclusies, maar duidelijke signalen
De Nationale Bank benadrukt dat de studie geen politieke bedoeling heeft en enkel een economische foto schetst van de intergewestelijke geldstromen. Toch valt de timing op: het rapport verschijnt terwijl de regeringen in de drie gewesten midden in hun begrotingsonderhandelingen zitten.
Volgens de onderzoekers is er geen reden om aan te nemen dat de verhoudingen sinds 2021 wezenlijk zijn veranderd. De structurele transfers blijven dus grotendeels bestaan, net als de onderliggende verschillen in productiviteit, arbeidsmarkt en fiscale draagkracht.
Kort samengevat:
- Vlaanderen en Brussel betalen 7,3 miljard euro meer belastingen dan ze ontvangen.
- Wallonië ontvangt het grootste deel van die intergewestelijke herverdeling.
- Brussel creëert enorme rijkdom, maar ziet die grotendeels wegvloeien via pendelaars en dividenden.
- Wallonië blijft structureel afhankelijk van solidariteit uit het noorden en de hoofdstad.
Een economische balans die, ondanks politieke beloftes en hervormingsplannen, de kern van de Belgische realiteit blijft samenvatten.
(Foto: Shutterstock)
