Luis Escobar is universitair hoofddocent aan het College of Natural Resources and Environment van Virginia Tech en lid van de Pandemic Prediction and Prevention DA. Geen sussende woorden bij de specialist. Hij vindt dat we het gevaar van het hantavirus onderschatten. Het hantavirus is een opkomende ziekte met pandemisch potentieel.
De wetenschapper van Virginia Tech zei dat de uitbraak van het Andes-hantavirus aan boord van het internationale cruiseschip MV Hondius onderstreept hoe weinig wetenschappers nog steeds weten over de virussen die circuleren in wilde knaagdierpopulaties voordat ze naar mensen overspringen.
Zijn onderzoek richt zich op de biogeografie, ecologie en evolutie van infectieziekten in landschappen. Zijn team integreert veldwerk, moleculaire biologie en computationele benaderingen om de dynamiek van pathogenen, gastheer-virus interacties en de omgevingsfactoren die het ontstaan van ziekten bepalen te begrijpen. Escobar voert momenteel studies uit naar de overdracht van hantavirus in de sylvatische cyclus in Noord- en Zuid-Amerika samen met zijn promovendi, Reilly N. Brennan en Paanwaris Paansri.
Tussen mensen
Hoewel de meeste hantavirussen mensen infecteren via dier-mens-overdracht, kan de Andesstam zich tussen mensen verspreiden, wat wereldwijde kwetsbaarheden in onderling verbonden reisnetwerken benadrukt.
"Virussen met het vermogen om meerdere soorten te infecteren en zich stilletjes tussen mensen te verspreiden, verdienen serieuze aandacht voordat uitbraken groter worden," zei de ziekte-ecoloog van Virginia Tech Luis Escobar. “Het grootste deel van ons onderzoek naar zoönotische virussen blijft reactief; we bestuderen ze nadat ze overspringen naar mensen, in plaats van vooraf te begrijpen hoe ze in wilde dieren circuleren.”
Hoewel de meeste hantavirussen die mensen infecteren afkomstig zijn van overdracht van dier op mens, kan de Andesstam zich tussen mensen verspreiden, wat wereldwijde kwetsbaarheden in onderling verbonden reisnetwerken benadrukt.
Escobar stelt dat huidige volksgezondheidsmodellen vaak niet slagen om spillover-gebeurtenissen te voorspellen. “Ons onderzoek toont aan dat hantavirussen uit Europa en Azië doorgaans nauwer verbonden blijven met hun oorspronkelijke knaagdiergastheren. Varianten in Amerika vertonen echter een grotere ecologische plasticiteit, wat betekent dat knaagdieren het virus over een breder scala aan soorten kunnen overdragen. Deze biologische flexibiliteit is een belangrijk waarschuwingssignaal voor het ontstaan van ziekten. Dat gezegd hebbende, blijven de ecologische en evolutionaire mechanismen achter deze verschillen onduidelijk, en is er meer onderzoek nodig om te begrijpen hoe hantavirussen circuleren in wilde dieren voordat ze overspringen naar mensen en uitbraken veroorzaken.“
Onderschatting
Hantavirussen kunnen naast ernstige ziekte ook asymptomatische of milde infecties veroorzaken, maar het is onduidelijk welke potentiële rol stille infecties bij de verspreiding van de ziekte spelen. Omdat ziekenhuisopnamegegevens alleen de ernstigste gevallen vastleggen, wordt de werkelijke omvang van een uitbraak vaak onderschat.
“Het begrijpen van de werkelijke omvang van een uitbraak is cruciaal omdat het direct invloed heeft op beslissingen over de volksgezondheid, waaronder beheersingsstrategieën, surveillance en risicobeoordeling.“
Het hantavirus wordt vergeleken met ziekten zoals COVID-19 en vogelgriep. Net als die luchtwegvirussen kan het hantavirus een overmatige ontstekingsreactie veroorzaken. In ernstige gevallen gaat het immuunsysteem in feite op hol slaan, waardoor de longen zich vullen met vocht, zelfs zonder dat longweefsel op grote schaal wordt vernietigd. SARS-CoV-2 en sommige influenzavirussen worden echter gemakkelijker overgedragen dan hantavirussen.
Gevaarlijk
De bezorgdheid over hantavirus wordt volgens hem niet overdreven. “De geschiedenis toont aan dat het onderschatten van een virus in het begin, zoals de COVID-19-pandemie, bijdraagt aan vertraagde actie. De Amerikaanse National Academy of Medicine waarschuwt dat de wereld slecht voorbereid blijft op een nieuwe pandemie. Milieuverandering en verhoogde menselijke mobiliteit betekenen dat we meer—niet minder—uitbraken moeten verwachten die verband houden met ziekteverwekkers uit wilde dieren.“
Het Andes hantavirus heeft volgens de specialist echt een pandemisch potentieel om verschillende redenen.
● Het kan zich van persoon tot persoon verspreiden
● Het heeft een incubatietijd die stille transmissie mogelijk maakt
● Er is momenteel geen vaccin beschikbaar
● De behandeling is grotendeels ondersteunend of palliatief
Sterftecijfer
Het sterftecijfer is aanzienlijk hoger dan COVID-19. In delen van Zuid-Chili kan de sterfte onder opgenomen patiënten bijna 60% bereiken. Dit hoge sterftecijfer maakt snelle beheersing en internationale coördinatie noodzakelijk. Hoewel de sterfte van Andes-hantavirussen hoger lijkt dan die van andere luchtwegvirussen, zoals SARS-CoV-2 of sommige influenzas, is hun morbiditeit (oftewel de overdraagbaarheid) lager.
Dat betekent dat snelle beheersing essentieel is. Hoe eerder uitbraken worden geïdentificeerd en gecontroleerd, hoe beter de uitkomst voor de wereldwijde volksgezondheid.
