Hittegolf + oversterfte: de perfecte storm voor de angstprediker.
Herinner je je Geert Molenberghs nog? De biostatisticus die tijdens corona cijfers goochelde tot de doden de hele Belgische bevolking leken te overtreffen? De man die wekenlang de tv-schermen vulde met apocalyptische voorspellingen? Hij is terug. En hij doet het weer.
Tijdens de hittegolf van eind juni stierven in België 1.747 mensen meer dan normaal. EuroMOMO bevestigt: nergens in Europa was de oversterfte zo hoog als hier (+48 procent). Frankrijk kwam op +23 procent, Nederland op +13 procent. Molenberghs weet waarom.
“De Walen wonen met tien in één appartement”
Mensen in armere regio’s werden zwaarder getroffen door de hitte. “Er is bijvoorbeeld een groot verschil tussen Vlaanderen en Wallonië. En daar speelt een niet te ontkennen socio-economisch verhaal”, zegt biostatisticus Geert Molenberghs in ‘Het Laatste Nieuws’. “In een groot, vrijstaand huis met wat groen errond wordt het minder warm dan in een klein appartement met te veel mensen.”
Wacht even? De Walen leven dus vooral met tien in één appartement in ’t stad en vallen daarom in grotere getale dood neer van de hitte?
En hoe zit het dan in Vlaanderen Geert? Want als je Vlaanderen apart telt, werd de regio nog altijd zwaarder getroffen (+31 procent) dan, bijvoorbeeld, Frankrijk en Nederland. “Dan moeten we kijken naar onze manier van wanordelijk bouwen”, zegt Molenberghs.
Euhm?
Maar Geert wijst ook op de statistiek zelf die een rol speelt. “Als je alleen het noorden van Frankrijk zou bekijken, zijn die even zwaar getroffen als wij”, zegt Molenberghs. In het zuiden en vooral het zuidoosten van Frankrijk vielen nauwelijks meer doden dan anders. Die regio’s zijn beter aangepast aan hoge temperaturen.
Echo uit de coronatijd
Er zit een zekere consistentie in de rederingen van Molenberghs. In coronatijd had hij het over “wanordelijk” gedrag van mensen die de regels niet volgden. Nu is het “wanordelijk bouwen”. De boodschap blijft dezelfde: wij moeten ons aanpassen, en de cijfers liegen niet. Toch?
Dinsdag breekt alweer een hitteperiode aan.
Het Warmteactieplan wordt opnieuw van stal gehaald. Frank Deboosere klinkt hoopvol: “Mensen hebben hopelijk hun lesje geleerd.” Goed zo, beschouw de vorige hittegolf als een examen dat we niet gehaald hebben. Vanaf morgen krijgen we een herkansing.
De neverending story van de angst
Elke keer opnieuw wordt een reëel probleem - hitte kan gevaarlijk zijn voor ouderen en kwetsbaren - omgezet in een moreel drama met een deskundige die de waardeschaal bepaalt. En elke keer klinkt de ratel des doods.
Misschien is het tijd dat we niet alleen de hitte, maar ook de eeuwige doemprofeten wat kritischer bekijken. Als Molenberghs iets bewezen heeft, is het dat de cijfers altijd en nooit kunnen kloppen.
(Foto: PD)
