De AI-revolutie zou alles oplossen.
Van saaie e-mails tot het genezen van ziektes en het schrijven van middelmatige Nieuwsblad-artikels. Alleen jammer dat de fysieke wereld daar niet helemaal in mee wil.
Volgens recente analyses is zowat de helft van alle geplande Amerikaanse datacenters voor 2026 vertraagd of gewoon afgevoerd. De reden is verrassend banaal. AI draait niet op liefde maar op beton, koper, water en vooral elektriciteit. En laat net dat laatste schaars zijn in een land waar het elektriciteitsnet op sommige plekken nog lijkt te draaien op nostalgie en ducttape.
De cijfers zijn weinig subtiel. Analisten van Sightline Climate wijzen erop dat er projecten aangekondigd zijn die samen tot twaalf gigawatt aan capaciteit moesten opleveren. Dat is vergelijkbaar met het verbruik van miljoenen huishoudens.
Alleen heeft amper een derde daarvan effectief de eerste spade in de grond gezet. Ondertussen groeit de vraag naar AI-rekenkracht sneller dan de bouwsector “server rack” kan zeggen.
Voeg daar nog supply chain-ellende aan toe en je krijgt een logistieke puzzel waarbij onderdelen uit Canada, Mexico, Zuid-Korea en China moeten komen. Datacenters worden dus geen bouwprojecten meer, maar internationale knutselpakketten met vertraging.
Alsof dat niet genoeg is, beginnen ook lokale gemeenschappen zich te roeren. Datacenters slorpen niet alleen energie op, maar ook gigantische hoeveelheden water voor koeling en hectares aan grond. In landelijke gebieden, waar deze projecten vaak gepland zijn, groeit het protest. Combineer dat met een elektriciteitsnet dat niet ontworpen is voor een AI-boom en je krijgt wat insiders voorzichtig “een structurele bottleneck” noemen.
Of, zoals iemand bij Crusoe het in Bloomberg verwoordde: infrastructuur kan een project maken of kraken. Momenteel lijkt het vooral dat tweede.
En dan is er nog de vergelijking met China, waar men iets minder last lijkt te hebben van eindeloze vergunningstrajecten en burgerprotest. Terwijl de VS worstelt met lokale weerstand en een verouderd net, pompt China massaal staatsmiddelen in nieuwe datacenters en energie-infrastructuur.
Het land bouwt niet alleen sneller, maar ook centraler gestuurd, met minder inspraak en dus minder vertraging. Dat betekent niet automatisch dat China “wint”, maar het vergroot wel de kans dat zij sneller schaal kunnen halen in AI-capaciteit. In een sector waar snelheid alles is, kan dat het verschil maken tussen technologisch leiderschap en achter de feiten aanlopen.
Het ironische slotstuk schrijft zichzelf. Terwijl de VS probeert minder afhankelijk te worden van buitenlandse technologie, groeit net die afhankelijkheid omdat binnenlandse productiecapaciteit achterblijft.
En zo ontstaat een scenario waarin de AI-race niet beslist wordt door wie de slimste algoritmes heeft, maar door wie het snelst een transformatorstation kan bouwen. Misschien toch eens aan ChatGPT vragen hoe je een elektriciteitsnet upgrade.
Mocht het antwoord “meer data” zijn, dan weten we meteen waarom die datacenters er nog niet staan.
