Annelies Verlinden (CD&V) komt het gevangeniswezen tegemoet met een maatregel die ze het minst nodig hebben.
In de Belgische gevangenissen ontbreken agenten, psychologen, cipiers, psychiaters, dokters, onderhoudspersoneel, cellen, tijd, geduld én toekomstperspectief. Maar daar komt nu eindelijk verandering in: justitieminister Annelies Verlinden (CD&V) heeft beslist om de klassieke celtralies op termijn in te ruilen voor modernere metalen roosters. Want als er íéts dringend is in het gevangeniswezen, dan zijn het wel geperforeerde platen voor de ramen.
Gevangenisveiligheid volgens het handboek ‘symbolisch beleid’
De roosters – brede metalen platen met kleine ronde of vierkante openingen – moeten vooral voorkomen dat gevangenen hun arm uit het raam steken om drugs of gsm’s van een passerende drone te plukken. Een innovatie die meteen ook het comfort van de celbewoner reduceert tot dat van een slecht geventileerde bezemkast. Maar goed, veiligheid gaat voor. Althans, dat is de redenering van de minister. Wat Jan met de Pet ervan vindt, doet hier duidelijk niet ter zake.
Verlinden kondigde de maatregel aan als antwoord op “nieuwe veiligheidsuitdagingen”, zoals drones die contrabande afleveren op de vensterbank. Dat anti-dronetechnologie inmiddels in opmars is in de penitentiaire sector, werd voor het gemak even genegeerd. En ook dat de meeste smokkelwaar nog steeds via klassiekers als personeel, bezoek of pakketjes binnenkomt, kreeg weinig aandacht.
Afvalvrije ramen, maar nog altijd kapotte douches
Naast het afweren van drones en clandestiene doorgeefoperaties tussen cellen, zouden de roosters ook bijdragen aan de netheid. Gedetineerden kunnen er namelijk geen blikjes, restjes of andere rommel meer door naar buiten gooien. Het gevangeniswezen, intussen zuchtend onder ontoereikende hygiëne, gescheurde matrassen en beschimmelde sanitaire infrastructuur, mag zich dus alvast verheugen op properdere buitengevels.
Dat sommige van die nieuwe roosters trouwens al zijn stukgemaakt of vervangen moesten worden omdat gevangenen er grotere gaten in wisten te maken – detail. Dat de roosters de cellen donkerder maken en de leefkwaliteit verlagen – collateral damage. Dat België al meermaals op de vingers werd getikt voor onmenselijke detentieomstandigheden – bureaucratische ruis.
In Dendermonde kan het zonder tralies – als je tenminste bouwt met visie
Opvallend: bij de recent geopende gevangenis in Dendermonde is net géén sprake van tralies of voorzetroosters. Daar koos de Regie der Gebouwen voor stevige beglazing zonder extra barrières, wat volgens henzelf zorgt voor “een humaner gevoel” in de cel. Het kan dus anders, en veiliger, zonder dat het er meteen uitziet als een luchtfilter in een kernreactor.
Maar de rest van het land zal het voorlopig moeten stellen met esthetiek uit de catalogus ‘postmoderne paniekpolitiek’: ondoorzichtige oplossingen die vooral het signaal moeten geven dat er iets gebeurt – zelfs als dat ‘iets’ weinig doet aan de structurele miserie.
Als je geen personeel vindt, verander dan de ramen
In een gevangeniswezen dat overloopt van de noden – structureel personeelstekort, overbevolking, nijpende gezondheidszorg, onveiligheid op de werkvloer – kiest de overheid dus voor een maatregel die vooral optisch en symbolisch iets verandert. Geen versterkte begeleiding, geen betere zorg, geen nieuwe arbeidskrachten… maar wel andere tralies.
Als je de realiteit niet kan verbeteren, verander dan het uitzicht.
(Foto: PD)
