Na lange nachten is de knoop doorgehakt: Gent stemt na marathonzitting in met structurele besparingen van 120 miljoen euro per jaar.
De Gentse gemeenteraad keurde na een meerdaagse marathonzitting definitief een saneringsoperatie van 120 miljoen euro per jaar goed. Het plan is - naar eigen zeggen - technisch sluitend, politiek gedragen en administratief becijferd tot achter de komma. Wat ontbreekt, is een duidelijke uitleg over hoe Gent hier is beland — en wie daarvoor verantwoordelijkheid draagt. De stad snijdt diep, maar blijft opvallend stil over de oorzaken van haar financiële ontsporing.
Structureel boven haar stand geleefd
Dat Gent vandaag moet saneren, is geen plotse tegenvaller maar het gevolg van jarenlang expansief beleid. De stad bouwde een omvangrijk takenpakket uit, investeerde fors in infrastructuur, sociale programma’s en stedelijke voorzieningen, en nam daarbij structurele kosten op zich zonder voldoende buffer voor economische tegenwind.
De combinatie van stijgende personeelskosten, inflatie, hogere rente en afnemende financiële ademruimte maakte dat model onhoudbaar. Gent is (net)niet failliet, maar de rek is eruit. De stad moet terug naar kerntaken en laat dat nu ook voelen: 416 functies verdwijnen, 118 gebouwen gaan in de etalage en een reeks diensten wordt duurder of extern georganiseerd.
Saneren zonder schuldbekentenis
Opvallend is dat het stadsbestuur nauwelijks spreekt over beleidsfouten. De boodschap blijft dat er “geïnvesteerd” wordt en dat besparingen noodzakelijk zijn om toekomstgericht te blijven werken. Waar precies te veel werd uitgegeven, of waar keuzes structureel verkeerd uitdraaiden, blijft grotendeels onbesproken.
Dat voedt het beeld van een bestuur dat de gevolgen wel beheert, maar de oorzaken liever vermijdt. Binnen en buiten het stadhuis groeit de indruk van een bestuurlijke bubbel, waarin slecht nieuws gefaseerd en technisch wordt gebracht, maar zelden politiek wordt geduid.
Leiderschap in versnippering
De politieke verantwoordelijkheid ligt formeel bij het college, maar in de praktijk is het leiderschap diffuus. Burgemeester Mathias De Clercq was maandenlang afwezig om medische redenen, wat breed begrip kreeg. Minder begrip is er voor het feit dat ook na zijn terugkeer een duidelijke regierol uitbleef.
Communicatie over de besparingen liep via verschillende schepenen, vaak los van elkaar en met wisselende accenten. De ene kondigt nieuwe beleidslijnen aan, de andere verdedigt afgeschafte symbolen, een derde licht de cijfers toe. Het geheel is een slecht gebreid lappendeken, alsof meerdere bestuurders tegelijk aan het stuur zitten.
Groen op de rem, maar niet op kop
Binnen de meerderheid valt vooral de terughoudendheid van Groen op. De partij, die in eerdere bestuursperiodes zwaar woog op het beleid, houdt zich nu opvallend op de achtergrond. Of dat strategisch is, of het gevolg van interne onzekerheid, wie zal het zeggen?
Dat Groen theoretisch vervangbaar is binnen de coalitie — al is dat scenario weinig waarschijnlijk — zet de partij in een defensieve positie. Zichtbaar sturen of verantwoordelijkheid opeisen, gebeurt nauwelijks.
Oppositie roept, meerderheid beslist
De oppositie noemt de sanering ondoordacht, sociaal onevenwichtig en slecht gecommuniceerd. Ze verwijt het bestuur dat het huiswerk te laat en onder druk werd gemaakt. Die kritiek verandert niets aan de uitkomst: de meerderheid keurt de plannen onverkort goed en stuurt ze door naar Vlaanderen.
Voor vakbonden en middenveld is het protest hiermee niet van tafel, maar politiek is het dossier afgesloten. De besparingen worden realiteit.
De kernvraag blijft onbeantwoord
Gent staat voor een moeilijke maar - naareigen zeggen - beheersbare sanering. De cijfers zouden kloppen, de plannen zouden zijn doorgerekend en juridisch verdedigbaar. Wat ontbreekt, is politieke helderheid: een duidelijke erkenning van hoe de stad zichzelf financieel vastreed en wie daar eindverantwoordelijk voor was.
Zonder die analyse dreigt het risico dat de sanering wordt voorgesteld als een natuurwet, niet als het gevolg van beleidskeuzes. En precies daar wringt het schoentje. Want besparen zonder verantwoording herstelt de begroting, maar niet het vertrouwen.
(Foto: P-magazine)
