Trabelsi-dossier opnieuw splijtzwam: veiligheid versus rechtsstaat.
Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) wil komaf maken met het slepende dossier van Nizar Trabelsi. De gewezen profvoetballer en veroordeelde terrorist moet volgens haar zo snel mogelijk teruggestuurd worden naar Tunesië. “Veroordeelde terroristen hebben geen plaats in onze samenleving”, stelt ze onomwonden. Maar net dat standpunt plaatst de Belgische regering opnieuw midden in een oud spanningsveld: de bescherming van de samenleving versus de internationale rechtsorde die uitleveringen naar folterstaten verbiedt.
Een zaak die al 20 jaar ettert
Trabelsi werd in 2003 in België veroordeeld tot tien jaar cel voor het plannen van een aanslag op de NAVO-basis in Kleine-Brogel. Na het uitzitten van die straf volgde een uitlevering aan de Verenigde Staten, waar hij tien jaar in voorhechtenis zat voor dezelfde feiten. Daar sprak een volksjury hem in 2023 vrij. Nauwelijks een jaar later stond hij opnieuw in België – dit keer in het gesloten centrum van Merksplas, zonder verblijfsrecht en zonder toekomstperspectief.
Tussen veiligheidsrisico en mensenrechten
Van Bossuyt wil de zaak snel en hard aanpakken. Trabelsi is volgens haar illegaal in ons land en dus moet hij weg. Dat klinkt logisch, maar de praktijk is een stuk weerbarstiger. In Tunesië hangt hem nog een veroordeling van 20 jaar boven het hoofd, uitgesproken door een militaire rechtbank. Bovendien is er een reëel risico op foltering of mishandeling, precies de reden waarom België in 2011 formeel besliste dat een uitlevering uitgesloten was. Toen sloten Brussel en Washington daarover zelfs een akkoord.
Die beslissing wordt nu door Van Bossuyt weggezet als “zaken uit het verleden”. Volgens haar mag de veiligheid van miljoenen Belgen niet geofferd worden aan het recht van één individu. Het debat schuift daarmee op naar een veel fundamentelere vraag: in welke mate kan of mag een staat zijn internationale verplichtingen negeren als de binnenlandse veiligheidsdruk hoog oploopt?
Diplomatiek armworstelen
Voorlopig blijft het dossier muurvast zitten. België kan Trabelsi enkel kwijt als Tunesië bereid is garanties te geven over zijn behandeling, maar diplomatiek overleg verloopt moeizaam. Intussen blijft de man vastzitten in Merksplas, wat het risico op nieuwe juridische procedures alleen maar vergroot. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens kijkt bovendien mee over de schouder, wat de manoeuvreerruimte van de regering-De Wever verder beperkt.
Nog steeds een gevaar?
Een bijkomende complicatie is de vraag of Trabelsi anno 2025 nog steeds een gevaar vormt. De Amerikaanse veiligheidsdiensten zijn ervan overtuigd: volgens hen radicaliseerde hij medegevangenen tijdens zijn jarenlange detentie. Zijn dubbelzinnige uitspraken over Osama Bin Laden en Al Qaida helpen zijn zaak allerminst. Trabelsi beweert dat hij “een pagina heeft omgedraaid”, maar weigert het terrorisme echt expliciet af te zweren.
Een symbooldossier
Het dossier-Trabelsi is intussen meer dan een individuele zaak geworden. Het staat symbool voor de bredere onmacht van staten om om te gaan met veroordeelde of vrijgesproken terroristen die nergens meer welkom zijn. Voor Van Bossuyt is het een uitgelezen kans om haar tanden te laten zien: veiligheid primeert. Voor juristen en mensenrechtenorganisaties dreigt het een testgeval te worden van hoe ver België bereid is te gaan in het negeren van eerdere garanties.
(Foto: Philip Reynaers/ /Photo News)
