Fauci’s zwijgstrategie was paniekvoetbal met als gevolg dat de man zichzelf behoorlijk schaak heeft gezet. Anthony Fauci, jarenlang het gezicht van de Amerikaanse volksgezondheid, verscheen voor een congrescommissie. In plaats van zijn controversiële pandemiebeleid krachtig te verdedigen, beriep hij zich 111 keer op het Vijfde Amendement: het recht om te zwijgen om zichzelf niet te incrimineren. Wat als schild moest dienen, blijkt nu een juridische boemerang.
Opmerkelijk was de kritiek van Ryan Goodman, hoogleraar aan de NYU en voormalig juridisch adviseur onder de Obama-regering. Geen MAGA-adept dus. Op CNN was hij helder: “Ik denk dat het de zaak erger maakt.” De kern van Fauci’s verdediging is een federale gratie die hem zou vrijwaren van strafrechtelijke vervolging voor alles wat hij heeft uitgespook tot januari 2025. Een cadeautje van Biden die vond dat Fauci immuun moest worden voor correctionele vervolging. Maar wie gratie heeft, kan niet meer worden geïncrimineerd en heeft dus niet het recht om te zwijgen. Dat recht bestaat alleen maar als er geen reëel gevaar is dat iemand zichzelf beschuldigt door te spreken op de getuigenstoel. Daar sta je immers onder eed en moet je de waarheid spreken. Anders heb je meineed aan je been. Zwijgen is de oplossing om jezelf niet te beschuldigen als er lastige vragen komen. Maar wie een geldige immuniteit heeft, die kan niet meer beschuldigd worden en heeft dus ook niet het recht om te zwijgen.
Fauci riskeert nu een veroordeling wegens minachting van het congres. Het verweer van Fauci is dan dat hij het recht heeft om te zwijgen. Maar dan moet hij tezelfdertijd erkennen dat de gratie die hem is verleend niet waterdicht is. Is die wel waterdicht dan is er geen zwijgrecht. Daar is de keuze waar Fauci nu voor staat. Zijn koningin of zijn koning gaan eraan. Een dilemma voor Fauci dus.
Daar komt nog bij dat de gratie van Biden alleen geldt in federale materies. Als Fauci wetten van staten, zoals Florida, heeft geschonden, dan riskeert hij daar wel vervolging. Zwijgen voor het congres zet de deur open naar vervolging in Florida want door te zwijgen erkent Fauci dat hij zichzelf anders incrimineert. Op grond van de al gekende elementen kan hij in Florida worden vervolgd, en riskeert hij dat zijn zwijgen als een boemerang in zijn gezicht terugkeert. Aan de andere kant bestond het gevaar dat als hij gesproken had, dat nog meer koren op de molen zou zijn van de procureur in Florida. Opnieuw een catch 22 voor Fauci dus.
Komt daarbij nog de vraag of de mechanische handtekening van Biden in de laatste dagen van zijn presidentschap wel tot een rechtsgeldige gratie heeft kunnen aanleiding geven. Door zich zelf te beroepen op zijn zwijgrecht kan dat worden geïnterpreteerd als een erkenning dat de rechtsgeldigheid van die gratie niet bijzonder stevig is.
Kortom door te zwijgen heeft Fauci op het juridisch schaakbord zichzelf behoorlijk in de nesten gewerkt. Zijn enige hoop is hiermee zijn gezicht niet te verliezen ten aanzien van zijn fans die nog altijd geloven dat hij de grote held van de coronaperiode was. Als zijn leugens te dik op TV komen, dan verliest hij zijn populariteitsbasis.
Maar door te trachten te ontsnappen aan juridische vervolging wekt hij de woede op van een ander deel van de bevolking. De tussenkomst van een rechter heeft ook als functie die woede te kanaliseren in een gerechtelijke vervolging waarin een rechter oordeelt of de woede een stuk gerechtvaardigd is of niet. Het frustreren van die maatschappelijke tempering en kanalisatie van ongenoegen is een gigantische vergissing. Rechters zijn er niet voor niets. Als morgen het publiek terecht het gevoel krijgt dat justitie er alleen maar is voor de kleine garnalen, dan staan we niet ver meer van het moment waarop dat publiek het recht in eigen hand neemt.
Zo’n scenario is absoluut te vermijden. Dat was al zo tijdens corona waar er zowel hier als over de plas grote frustraties ontstonden die zich uitten in berichten van eigenrichting. De enige oplossing dan bestaat erin de rechters te laten beslissen. Dat kanaliseert het ongenoegen en leidt tot een grotere maatschappelijke acceptatie. Ook al komt er dan vrijspraak van. Fauci heeft dat niet begrepen en bij ons lopen er ook een paar virologen rond die dat niet verstaan. Zij zien vooral hun aanhangers als de belangrijkste factor om hun positie te handhaven. Verliezen ze die, dan is het hek van de dam. Denken ze. Dus houden Fauci en zijn collega’s de polarisatie in stand. Uit puur politiek zelfbehoud.
In een samenleving die oprecht is met de mensen had Fauci zichzelf met hand en tand verdedigd. Zijn medestanders vinden hem immens intelligent. Bovendien vinden ze dat zijn beleid wetenschappelijk staat als een huis. Het staat dan ook als een tang op een varken dat ze deze hoogst intelligente prof niet in staat achten zijn onbetwijfelbaar prima beleid te verdedigen.
Of zou dat beleid dan toch niet zo prima zijn geweest, en Fauci toch niet zo intelligent?
