Geen nieuws is goeds nieuws. Ook voor je gezondheid.
Het fenomeen doomscrolling – het eindeloos blijven scrollen door slecht nieuws – is uitgegroeid tot een stille stressbron van formaat. Sinds het tijdens de pandemie een begrip werd, is het uitgegroeid tot een dagelijkse gewoonte voor miljoenen mensen wereldwijd.
De stroom aan rampspoed is onophoudelijk: oorlogen, klimaatrampen, politieke verdeeldheid... En onze hersenen, die ontworpen zijn voor korte stresspieken, krijgen geen moment meer rust. “We worden overspoeld door negatieve berichten zonder enig tegengewicht van hoop,” zegt Dr. Richard Mollica van Harvard Medical School.
Volgens collega Dr. Aditi Nerurkar grijpen we uit pure overleving naar onze telefoons, op zoek naar controle, naar duiding, maar vooral: naar geruststelling die vaak uitblijft.
Wie is er vatbaar? Vrijwel iedereen met een smartphone. Toch zijn vrouwen en mensen met een trauma-achtergrond extra gevoelig. Niet verwonderlijk, zegt Dr. Mollica: “Het gros van het geweld in de media richt zich op vrouwen en kinderen.”
En mensen die onveiligheid gekend hebben, blijven nieuws consumeren in de hoop gevaar te kunnen voorspellen, terwijl diezelfde nieuwsconsumptie net fungeert als trigger.
De impact is zowel mentaal als fysiek voelbaar: van gespannen spieren en slapeloosheid tot angst, concentratieverlies en een verstoorde relatie met de werkelijkheid. Volgens recent onderzoek leidt doomscrolling ook tot 'existentiële angst' en zelfs verminderde werkprestaties.
Je hersenen raken overprikkeld, wat leidt tot wat artsen inmiddels 'popcornbrein' noemen: een gevoel alsof je hoofd constant in de hoogste versnelling draait, zonder rem.
Zodra je je telefoon opent, ben je niet meer alleen gebruiker, je bent het product. Doomscrolling is geen toevalstreffer, maar een designkeuze: algoritmes zijn geoptimaliseerd om je aandacht te grijpen en vast te houden, hoe negatief de inhoud ook is.
Elke klik, like en swipe voedt een systeem dat je hersenen traint om slecht nieuws te blijven zoeken, als een digitale overlevingsreflex. In plaats van troost of controle vinden we vooral uitputting, maar de handeling zelf voelt haast automatisch. Zoals Dr. Aditi Nerurkar het verwoordt: “De vraag is niet meer of je doomscrollt, maar hoe vaak je je daarvan bewust bent.”
In een wereld waarin stilte steeds zeldzamer wordt, vullen we het ongemak liever met chaos dan met rust en dat heeft een prijs die veel verder reikt dan je datalimiet.
Toch is er hoop Je hoeft jezelf niet volledig af te sluiten van de wereld, maar slimme strategieën kunnen helpen om de balans te herstellen. Zet je telefoon niet op je nachtkastje, vermijd schermen tijdens maaltijden, en zet je toestel op grijstinten om het visueel minder verleidelijk te maken.
Stel grenzen aan notificaties en kies bewust voor lokale of positieve nieuwsbronnen. Maar bovenal: zoek echte connectie. Wandelen, vrijwilligerswerk, dansen of gewoon een goed gesprek kunnen wonderen doen.
En als het je echt overspoelt? Schakel hulp in. “Sommige dingen zijn gewoon te zwaar om alleen te dragen,” aldus Dr. Mollica.
