Volmachten, valse attesten en zeven gearresteerden.
In Ninove – waar Guy D’haeseleer de lokale scepter zwaait als een Vlaams Bourgondisch hertog 2.0 - rommelt het in de coulissen van de democratie. Zeven mensen werden deze week van hun keukenstoel geplukt en meegenomen voor een stevig verhoor in een onderzoek naar mogelijke verkiezingsfraude. En ja, de schijnwerpers staan, al dan niet toevallig, richting Forza Ninove gericht.
De feiten
Het parket van Oost-Vlaanderen bevestigt bij VRT NWS dat er zeven arrestaties zijn in een dossier dat ruikt naar stemmenronselarij, doktersattesten met een wel héél flexibel geweten, en het georchestreerde misbruik van het systeem van volmachten. De zeven opgepakte verdachten worden door de politie onder handen genomen – figuurlijk, voor alle duidelijkheid – om uit te zoeken of ze deel uitmaakten van een beter geoliede verkiezingsmachine dan de democratie eigenlijk bedoelt.
Volmacht of voorgekauwde fraude?
Een volmacht – voor de brave burger die zich netjes aan de spelregels houdt - is een democratische noodoplossing. Je kan je stem laten uitbrengen door iemand anders, als je zélf écht niet kan. Denk: been in het gips, plotselinge ziekenhuisopname of je baas die je in het weekend verplicht naar een congres in Acapulco stuurt.
Maar met de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 in het achterhoofd, hebben we intussen ook geleerd dat een volmacht voor sommigen eerder een gelegenheid is dan een uitzondering. Sinds die verkiezing is het actief ronselen van volmachten – mensen beïnvloeden om hun stem 'uit te lenen' – voor het eerst strafbaar. Wie de regels aan zijn laars lapt, riskeert een gevangenisstraf tot een maand of een stevige boete. Geen politieke ban of ongeldigverklaring van verkiezingsresultaten, maar toch: de juridische bezem is bovengehaald.
D’haeseleer: volmachten zijn geen taboe, tenzij het fout loopt
Dat de vinger wijst naar Forza Ninove, de partij van de zelfverklaarde recht(s)vaardige ridder Guy D’haeseleer, is niet zonder reden. De partij heeft de kracht van volmachten nooit ontkent. Integendeel. In een verkiezingsfolder van de partij stond het er zwart op wit: "Kunt u niet gaan stemmen? Geef uw stem aan Forza Ninove."
Een oproep die bij velen al wenkbrauwen deed fronsen, ook bij het parket. D’haeseleer zelf – momenteel om medische redenen tijdelijk vervangen door Ilse Malfroot – bleef altijd stellig: "Dat is geen ronselarij. Mensen hebben ons zélf gecontacteerd."
De vraag is natuurlijk: waar eindigt een suggestie, en waar begint georganiseerde beïnvloeding? Is het een kwestie van interpretatie, of zit er effectief een georkestreerde strategie achter die het kiesrecht van zwakkeren als speelbal gebruikt?
Een doktersbriefje voor de democratie
Een opvallend element in het onderzoek is het mogelijk misbruik van medische attesten. Volgens speurders werden er in het verkiezingsdossier attesten binnengebracht die meer gemeen hadden met een schoolbriefje van een luie puber dan met een legitieme medische vrijstelling.
Wat nu, Ninove?
De rechter kan wettelijk gezien géén verkiezingen nietig verklaren. De stem van de burger, eenmaal uitgebracht, blijft sacrosanct – zelfs als die stem onder dubieuze omstandigheden tot stand kwam. Maar het signaal is duidelijk: het parket is wakker, en de democratie is niet (meer) naïef.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
