De meeste dromen zijn bedrog, maar hoop doet leven.
Twee Belgische politieke afdankertjes proberen nog steeds voet aan de grond te krijgen in de hoogste regionen van de Verenigde Naties, maar hun vooruitzichten ogen almaar somberder. Oud-premier Alexander De Croo (Open Vld) aast op de leiding van het Ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP), terwijl voormalig staatssecretaris Nicole de Moor (cd&v) haar zinnen heeft gezet op het voorzitterschap van het vluchtelingenagentschap UNHCR. Beide functies behoren tot de invloedrijkste binnen de internationale organisatie, maar het politieke schaakspel achter de schermen zit de Belgische ambities in de weg.
Een race die maar niet beslist raakt
De Croo, die na zijn premierschap een terugvalpositie vond in de Kamer, voert al maanden discreet campagne voor de post bij UNDP. Hij lobbyde onder meer tijdens de recente VN-top in New York, waar hij hoopte dat secretaris-generaal António Guterres snel knopen zou doorhakken. Die beslissing werd echter uitgesteld — eerst naar het najaar, intussen wellicht naar volgend jaar. De onzekerheid voedt de indruk dat De Croo’s kandidatuur vastgelopen is in de interne evenwichtsoefening van de Verenigde Naties.
De formele selectiecommissie kwam al samen, maar schoof geen definitieve naam naar voren. De uiteindelijke keuze ligt nu bij Guterres en zijn directe entourage. En net daar wringt het schoentje. Binnen het VN-hoofdkwartier zou Amina Mohammed, de Nigeriaanse nummer twee van de organisatie, haar invloed aanwenden om kandidaten uit het Globale Zuiden voorrang te geven. Een westerse ex-premier zou dus weleens buiten de boot kunnen vallen, ongeacht zijn diplomatieke netwerk of ervaring met ontwikkelingssamenwerking.
Diplomatie versus realpolitik
Hoewel Belgische diplomaten nog altijd lobbyen in New York, beseffen ingewijden dat de tijd tegen De Croo speelt. Hoe langer de beslissing uitblijft, hoe kleiner zijn kansen. Bovendien dreigt de benoemingsronde deel uit te maken van een bredere ruiloperatie waarbij meerdere topfuncties in één beweging worden ingevuld. In dat scenario is geografische en politieke spreiding doorslaggevend, niet individuele verdienste. Wat dat ook moge betekenen in het geval van De Croo.
Nicole de Moor staat intussen voor een minstens even lastige strijd in Genève. De voormalige staatssecretaris voor Asiel en Migratie, met stevige expertise in haar domein, is kandidaat om Filippo Grandi op te volgen als Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen. België schaarde zich officieel achter haar kandidatuur, maar ook hier is de concurrentie fors — met zwaargewichten uit onder meer Frankrijk en Zweden.
Onverwachte tegenstand uit de privésector
De grootste verrassing is de kandidatuur van Jesper Brodin, de CEO van IKEA, die door de Zweedse regering naar voren werd geschoven. Een ongewone keuze, maar net daarom aantrekkelijk voor de VN, die worstelen met dalende financiering en imagoschade. Brodin wordt voorgesteld als een “manager met zakelijk inzicht” in tijden waarin de VN meer dan ooit efficiënt met hun middelen moeten omgaan.
Ook Anne Hidalgo, de uittredende burgemeester van Parijs, mengde zich in de race. Met de steun van president Macron en een internationale reputatie als stedelijk bestuurder is ook zij een geduchte tegenstander.
Belgische hoop vervaagt
De Moor en De Croo delen dus eenzelfde lot. Ja, het kan verkeren. Sterke papieren, maar een ongunstig momentum. Punt. De VN verkiezen vandaag kandidaten die passen binnen bredere geopolitieke evenwichten of die symbool staan voor vernieuwing. België was ooit de hofleverancier van diplomatiek talent, koning van het compromis en de achterpoortjes, maar speelt indeze ronde een bijrol.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
