Trump maakt alweer een bokkensprong: zo bestuur je een maffiaclan, niet de vrije wereld.
Wie het handelsbeleid van Donald Trump nog probeert te volgen, kan zich beter een abonnement op een psychiatrisch vakblad nemen dan op de financiële pers. Vandaag is Canada de vijand, morgen Europa, overmorgen misschien Australië omdat de kangoeroes te luid springen.
De enige constante is Donald Trump zelf. En zijn favoriete onderhandelingstechniek: eerst dreigen, dan afpersen, vervolgens een deal verkopen als een historische overwinning en enkele dagen later opnieuw beginnen.
Eerst samen voetbal kijken, daarna de rekening presenteren
Nog geen 24 uur nadat Trump gezellig naast de Canadese premier Mark Carney naar de WK-finale zat te kijken, kondigde hij doodleuk invoerheffingen van 50 procent aan voor Canadese producten.
De officiële reden? Canada zou Amerikaanse auto's, alcohol en zuivel "oneerlijk behandelen".
Vorige week was de aanleiding nog compleet anders. Toen dreigde Trump Canada economisch te straffen omdat rook van Canadese bosbranden de lucht boven New York en Washington vervuilde.
Je zou bijna denken dat het excuus er minder toe doet dan de dreiging zelf.
Europa krijgt hetzelfde recept
Ook de Europese Unie kent ondertussen het draaiboek.
Wil Europa een digitaks invoeren voor Amerikaanse techreuzen? Dan dreigt Trump meteen met invoerheffingen van 100 procent én het opblazen van alle handelsakkoorden.
Onderhandelen volgens Trump verloopt ongeveer zoals een afperser in een slechte maffiafilm. "Mooi bedrijf hebben jullie daar. Jammer als er morgen toevallig iets mee gebeurt."
En het werkt nog ook.
Na maanden onderhandelen slikte Europa een handelsdeal waarbij Amerikaanse industriële producten vrijwel vrij de Europese markt op mogen, terwijl Europese goederen in de VS met een invoertarief van 15 procent worden belast.
Dat wordt verkocht als een compromis.
Wie de cijfers bekijkt, ziet vooral wie het meeste heeft moeten slikken.
Zelfs Amerikaanse rechters trekken aan de alarmbel
Het opvallendste is misschien nog dat niet alleen buitenlandse regeringen moeite hebben met Trumps economische bokkensprongen.
Zelfs Amerikaanse rechters floten hem al terug.
Een federale handelsrechtbank verklaarde zijn wereldwijde invoerheffingen onwettig. Volgens de rechters misbruikte hij een oude noodwet om tarieven op te leggen waarvoor hij helemaal geen wettelijke basis had.
Even later draaide een hof van beroep die beslissing (voorlopig) terug.
Typisch Trump: zelfs zijn eigen beleid lijkt voortdurend in beroep tegen zichzelf.
De vrije markt? Alleen als Trump wint
Washington profileert zich al decennialang als de grote verdediger van vrije handel, open markten en eerlijke concurrentie.
Tenminste... zolang Amerikaanse bedrijven aan de winnende hand zijn.
Zodra Europa belastingen wil heffen op Amerikaanse techgiganten of een buurland eigen economische keuzes maakt, veranderen de mooie principes plots in economische intimidatie.
Dat is geen vrije markt.
Dat is machtspolitiek.
Bondgenoten behandel je niet als schuldenaars
Canada is geen vijandige dictatuur. Europa evenmin.
Het zijn de trouwste bondgenoten van de Verenigde Staten. Landen die decennialang naast Washington stonden in oorlogen, economische crisissen en diplomatieke conflicten.
Toch behandelt Trump hen alsof het wanbetalende idioten zijn die onder druk moeten worden gezet.
De boodschap is simpel: doe wat Washington wil, of je economie krijgt een dreun.
Dat is een stijl die we eerder verwachten van autoritaire regimes dan van een president die zich graag presenteert als leider van de vrije wereld.
Het nieuwe Amerika
Trump noemt zijn beleid "America First". Maar het wordt stilaan: America Alone.
Vertrouwen bouw je niet op met dreigementen. Bondgenootschappen onderhoud je niet met economische chantage. En respect dwing je niet af door om de haverklap de spelregels te veranderen zodra ze je niet meer bevallen.
Onder Donald Trump gedraagt Amerika zich steeds minder als de betrouwbare leider van het Westen en steeds vaker als een zakenpartner die bij elke onderhandeling eerst de knuppel op tafel legt.
Dat is misschien een efficiënte tactiek voor een vastgoeddeal in Manhattan.
Voor de geopolitiek is het vooral een recept voor wantrouwen.
(Foto: AI-P-magazine)
