Wie de digitale trein mist, mag straks niet meer meerijden.
De manier waarop overheidsdiensten communiceren via My eBox gaat stevig hertekend worden; Wie zijn digitale brievenbus zes maanden lang niet opent, zou in de toekomst automatisch kunnen worden afgesloten van communicatie via dat kanaal. De aanleiding: groeiende kritiek over burgers die belangrijke berichten missen en daardoor in dure procedures belanden.
De discussie laaide opnieuw op na signalen uit de Ombudsdienst van het Spoor. Daar klinkt het dat steeds meer reizigers van de NMBS pas laat of zelfs helemaal niet doorhebben dat ze een boete kregen opgelegd.
Boetes die stilletjes oplopen
Een klassiek scenario: een reiziger krijgt een administratieve boete van 90 euro, bijvoorbeeld voor een fout ticket. Zodra de NMBS een eBox-account op naam van de betrokkene terugvindt, verloopt de volledige verdere communicatie uitsluitend nog via My eBox.
Volgens de Nederlandstalige spoorombudsvrouw Cynthia Van der Linden gaat het vaak mis omdat gebruikers hun eBox nauwelijks opvolgen. “Veel mensen hebben die tijdens de coronaperiode geactiveerd, maar zijn ze daarna gewoon vergeten. Anderen wijzigden hun e-mailadres of gaven er nooit één op. Daardoor zien ze berichten simpelweg niet.”
Het gevolg is dat het dossier blijft doorlopen zonder reactie van de betrokkene. En dat is niet zonder gevolgen.
Van administratieve boete naar deurwaarder
De financiële impact kan snel oplopen. Wanneer er niet tijdig wordt gereageerd, volgen aanmanings- en dossierkosten. Die communicatie gebeurt opnieuw uitsluitend digitaal via de eBox.
“In sommige dossiers zien we dat mensen pas wakker schieten wanneer een deurwaarder aan de deur staat,” aldus Van der Linden in ‘Het Nieuwsblad’. “Tegen dan is een beperkte boete uitgegroeid tot enkele honderden euro’s.”
Die werkwijze werd al meermaals bekritiseerd in jaarverslagen van de ombudsdienst, vooral omdat sommige burgers volledig uit de communicatieketen vallen zonder het te beseffen.
Politiek bekijkt strengere regels
De kritiek begint nu ook politiek door te wegen. Minister van Digitalisering Vanessa Matz onderzoekt of een eBox automatisch kan worden afgesloten wanneer een burger ze zes maanden niet heeft geopend. Vandaag ligt die termijn nog op twaalf maanden.
De bedoeling is om te vermijden dat belangrijke berichten ongelezen blijven en pas later tot financiële problemen leiden.
Ook bij verkeersboetes discussie
De problematiek beperkt zich niet tot het spoor. Ook bij verkeersboetes klinkt al langer kritiek dat burgers meldingen soms pas laat opmerken omdat ze enkel digitaal werden verstuurd.
Volgens de FOD Justitie wordt bij een verkeersovertreding met eBox eerst digitaal verwittigd. Als er niet wordt betaald, volgt nadien ook nog een gratis rappel via zowel eBox als papieren brief.
Nood aan extra waarborgen
Van der Linden pleit intussen voor een actiever gebruik van leesbevestigingen binnen het systeem. “Wanneer een bericht niet wordt geopend, zou de overheid sneller alternatieve kanalen moeten gebruiken. Zeker bij sancties of boetes.”
Ze waarschuwt ook voor een bredere trend: groeiende argwaan tegenover digitale communicatie door de toename van phishing. Daardoor zouden sommige gebruikers bewust minder op links in e-mails klikken, ook wanneer die van de overheid komen.
(Foto: eBox)
