Je verhuist naar Groot-Brittannië en krijgt van de overheid een handige introductie tot het plaatselijke leven.
Links rijden, misschien? Hoe het openbaar vervoer werkt? Dat Britten thee behandelen alsof het een grondrecht is? Nee hoor. De Britse Home Office acht het inmiddels nodig om asielzoekers onder meer uit te leggen dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn, dat vrouwen zelf mogen werken en beslissingen nemen en dat seks zonder toestemming verboden is.
Ook fluiten naar vrouwen, seksuele opmerkingen maken, iemand achtervolgen, de weg versperren of verleidelijke kusgeluidjes produceren staat op het lijstje met dingen die je beter achterwege laat. Welkom in Groot-Brittannië. Hier is uw kamer en voor alle duidelijkheid: verkrachten mag niet.
De nieuwe negen pagina's tellende voorlichting heet Understanding behaviours and expectations in the UK en behandelt onder meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen, huiselijk geweld, seks en toestemming en gedrag in het openbaar.
Asielzoekers wordt volgens de berichtgeving expliciet verteld dat vrouwen hun eigen geld mogen verdienen en zelf beslissingen over hun leven mogen nemen.
Bij seks moet bovendien sprake zijn van toestemming en iemand die slaapt, dronken is of niet duidelijk toestemming kan geven, is dus geen kandidaat. Ook de Britse leeftijdsgrens van zestien jaar wordt uitgelegd.
Het bestaande officiële voorlichtingsmateriaal van de Home Office benadrukt al langer dat mannen en vrouwen dezelfde rechten hebben en dat gelijkheid tussen beide seksen een belangrijk onderdeel is van de Britse samenleving.
Het meest ongemakkelijke aan zo'n folder is misschien niet eens wat erin staat, maar dat een Europese overheid kennelijk tot de conclusie is gekomen dat het nodig is om het op papier te zetten.
Uiteraard betekent dat niet dat iedere asielzoeker dergelijke lessen nodig heeft. Maar wanneer je mensen opvangt uit landen waar wetgeving, vrouwenrechten, seksuele normen en maatschappelijke gebruiken soms sterk verschillen, is “bij ons gelden deze regels” op zichzelf niet zo'n gekke boodschap.
De Home Office zegt dan ook simpelweg van iedereen die naar het Verenigd Koninkrijk komt te verwachten dat hij zich aan de Britse wet houdt. Wie dat niet doet, kan strafrechtelijke gevolgen ondervinden.
Politiek is de folder uiteraard dynamiet. De Conservatieve schaduwminister van Binnenlandse Zaken Chris Philp vindt dat de overheid haar energie niet moet steken in het aanleren van dergelijk gedrag, maar overtreders moet uitzetten.
Ook Reform UK-politicus Zia Yusuf reageerde woedend. Daartegenover staat het argument van de regering dat culturele of juridische onwetendheid juist géén excuus mag kunnen worden, zet de regels zwart op wit en niemand kan achteraf beweren dat hij niet wist wat in Groot-Brittannië verwacht werd.
Het Verenigd Koninkrijk heeft overigens al jaren uitgebreide meertalige gidsen voor mensen in asielopvang, waarin Britse wetten, waarden en gelijkheid worden uitgelegd.
Toch blijft het een behoorlijk surrealistisch document. Een moderne westerse overheid die volwassen mannen schriftelijk moet vertellen dat vrouwen zelfstandig geld mogen verdienen, dat een slapende vrouw geen toestemming voor seks kan geven en dat je voorbijgangers niet moet achtervolgen, klinkt eerder als de gedragsregels van een bijzonder problematische schoolreis dan als immigratiebeleid.
Misschien is duidelijke voorlichting verstandig. Maar als “geen vrouwen verkrachten en geen seks met kinderen” daadwerkelijk noodzakelijke hoofdstukken zijn geworden in het welkomstpakket, mag de politiek zich óók afvragen of het probleem nog wel uitsluitend een gebrek aan goede brochures is.
