Wat begon als een ernstig opiniestuk over religie, moslims en wetenschappelijk onderzoek, eindigde in een digitale klucht waar sociale media zich met zichtbaar plezier op stortten. De hoofdrol? Filosoof Maarten Boudry, die er stilaan een hobby van lijkt te maken om journalisten, opiniemakers en redacties uit hun comfortzone te sleuren.
Wie Boudry een beetje volgt, weet dat hij graag tegen heilige huisjes schopt. Soms letterlijk, soms figuurlijk. Nog niet zo lang geleden zorgde hij voor ophef door in De Afspraak VRT-journalist Bart Schols te confronteren met documenten waaruit zou blijken dat bepaalde gegevens over migratie niet in de uiteindelijke berichtgeving waren terechtgekomen.
Deze keer was het Knack dat in het oog van de storm belandde. Op 7 juni verscheen daar een opiniestuk van een zekere An Van Raemdonck, omschreven als arabist en sociaal antropoloog. De boodschap van het stuk was ongeveer wat je verwacht van een hedendaags opiniestuk over religie en migratie: minder simplisme, meer nuance, meer begrip voor de complexiteit van het onderwerp.
Op zich niets uitzonderlijks. Ware het niet dat kort daarna op sociale media een discussie losbarstte over de identiteit van de auteur en vooral over de manier waarop het artikel gepubliceerd was geraakt. Plots ging het niet langer over moslims, religie of wetenschap. Plots ging het over journalistieke controle. Over factchecking. Over de vraag hoeveel verificatie sommige media vandaag nog uitvoeren voordat een opiniestuk online verschijnt.
En laat dat nu net een onderwerp zijn waar veel mensen de voorbije jaren steeds kritischer over zijn geworden. Het resultaat liet zich raden. Op X, Facebook en andere sociale media werd het verhaal opgepikt met het enthousiasme van een groep kinderen die ontdekt dat de leraar per ongeluk het antwoordblad heeft laten slingeren. De reacties varieerden van milde spot tot openlijk leedvermaak.
Want hoe je het ook draait of keert: weinig dingen zijn zo pijnlijk voor een journalistiek medium als de indruk wekken dat een artikel gepubliceerd werd zonder voldoende controle van de auteur of diens achtergrond. Dat is immers exact waar journalisten anderen voortdurend op afrekenen.
Politici moeten bronnen controleren. Wetenschappers moeten bronnen controleren. Bedrijven moeten bronnen controleren. Influencers moeten bronnen controleren.
Wanneer een redactie vervolgens zelf de indruk geeft dat ze iets gepubliceerd heeft zonder grondige controle, dan krijg je onvermijdelijk de vraag waarom de regels plots anders zouden zijn.
Daarmee is uiteraard niet gezegd dat elk opiniestuk voortaan door een commissie van twaalf professoren moet worden nagekeken voor publicatie. Een opiniepagina is geen wetenschappelijk tijdschrift.
Maar het incident legt wel iets bloot wat steeds meer lezers voelen. Namelijk dat een deel van de media bijzonder streng is wanneer anderen fouten maken, maar soms verrassend soepel wordt wanneer het over de eigen werking gaat.
Misschien verklaart dat ook waarom het verhaal zo'n eigen leven ging leiden op sociale media. Niet omdat het over religie ging. Niet omdat het over migratie ging. Maar omdat veel mensen er een bredere symboliek in zagen. De journalistiek die graag factcheckt, werd plots zelf gefactcheckt. En zoals wel vaker op internet bleek dat minstens even populair als het oorspronkelijke artikel.
Of Maarten Boudry hiermee zijn laatste rel van het jaar veroorzaakt heeft? Wie zijn carrière een beetje kent, weet het antwoord waarschijnlijk al. De kans is ongeveer even groot als dat James Bond morgen boekhouder wordt.
Fijn gevoel voor satire hebben ze daar bij @Knack.😅Nadat ze geverifieerd hebben dat "An Van Raemdonck" écht bestaat (je verwacht het niet!), sturen ze deze ingebrekestelling voor mijn "onjuiste, lasterlijke en reputatieschadelijke" post.
Het eerste woord van mijn post was… https://t.co/SICB9VIP1r pic.twitter.com/FrZ8j7BcsV— Maarten Boudry (@mboudry) June 10, 2026
