Vrij zwemmen in elke vijver: slimme vrijheid of vragen om problemen?
Na de hittegolven van de voorbije zomers heeft Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) het licht gezien: vanaf 2027 moet zwemmen in open water geen uitzondering meer zijn, maar een recht. Meren, vijvers en waterlopen worden in principe toegankelijk, tenzij er expliciet een verbod geldt.
Dat klinkt heerlijk zomers. Tot je je afvraagt of Vlaanderen daar eigenlijk wel klaar voor is.
Nederland als voorbeeld... maar Vlaanderen is Nederland niet
Brouns verwijst volgaarne naar Nederland, waar honderden officiële zwemlocaties bestaan en waar relatief minder verdrinkingen gebeuren.
Alleen is dat maar een deel van het verhaal.
Nederland investeert al decennialang in zwemveiligheid, waterkwaliteit en een echte zwemcultuur. Vlaanderen daarentegen kampt nog altijd met vervuilde waterlopen, blauwalgen, PFAS-vervuiling en overstorten na stevige regenbuien.
Met andere woorden: een Nederlands systeem kopiëren betekent nog niet dat je ook Nederlandse omstandigheden krijgt.
Zwemmen mag, maar als het fout loopt is het jouw probleem
De redenering van de minister is even simpel als eenvoudig.
Spring je in een vijver zonder verbodsbord en verdrink je? Eigen verantwoordelijkheid.
Slik je vervuild water in? Eigen verantwoordelijkheid.
Raak je verstrikt tussen waterplanten of beland je in een verraderlijke stroming? Opnieuw eigen verantwoordelijkheid.
Dat klinkt stoer, tot de eerste fatale ongevallen de voorpagina's halen.
Vlaanderen kent zijn water amper
Het plan vertrekt bovendien van een optimistische veronderstelling: dat mensen zelf perfect kunnen inschatten waar het veilig is.
Weet jij hoe diep een oude zandwinningsput is? Of waar plots een sterke onderstroom zit? Of welke vijver na een hittegolf een cocktail van bacteriën en blauwalgen is geworden?
Water ziet er van bovenaf vaak onschuldig uit.
Dat wil nog niet zeggen dat het veilig is.
Burgemeesters zullen de paraplu opentrekken
De minister hoopt dat lokale besturen massaal zwemzones zullen openen.
De kans is minstens even groot dat veel burgemeesters precies het tegenovergestelde doen.
Burgemeester willen als het fout loopt niet voor de camera komen uitleggen hij géén verbod plaatste nadat iemand verdronk? Dat kost kiezertjes, niet waar.
De veiligste politieke keuze is dan ook de eenvoudigste: overal verbodsborden zetten.
Daarmee dreigt het hele plan op lokaal niveau uit te draaien op een administratieve stoelendans.
Nog meer controles... en nog meer kosten
Als Vlaanderen meer mensen in open water wil laten zwemmen, zal ook de controle op waterkwaliteit fors moeten worden uitgebreid.
Dat betekent meer staalnames, meer analyses, meer signalisatie, meer toezicht en meer communicatie. Meer euro's.
De vraag is dus niet alleen of dit veilig is.
De vraag is ook hoeveel dit de belastingbetaler opnieuw zal kosten.
Een leuk idee... of een recept voor problemen?
Dat meer mensen verkoeling zoeken tijdens hete zomers is logisch. En extra officiële zwemzones kunnen absoluut een meerwaarde zijn.
Maar van bijna vijver en elke waterloop in Vlaanderen in principe een potentiële zwemlocatie maken, lijkt toch vooral een experiment waarvan niemand weet hoe het zal aflopen.
Want tussen "vrijheid" en "roekeloosheid" ligt soms maar een paar meter water.
En water vergeeft zelden fouten.
(Foto: Philip Reynaers/Foto Nieuws)
