N-VA en Vooruit sluiten extra besparingen niet uit, maar mijden het debat.
De federale begroting is opnieuw het toneel van semantische acrobatie. Terwijl de regering zich vastlegt op miljarden aan saneringen, blijven de grootste coalitiepartijen opvallend voorzichtig in hun woordgebruik. Extra besparen? Niemand zegt volmondig ja. Niemand durft ook echt nee te zeggen. Wat volgt, is een klassiek Belgisch spel van ontwijken, herformuleren en politieke zelfbescherming.
De vraag is nochtans helder: bovenop de reeds afgesproken besparingen zal de regering de komende jaren bijkomend twee tot drie miljard euro moeten vinden om binnen de Europese begrotingsnormen te blijven. Die realiteit wordt door N-VA en Vooruit niet ontkend, maar wel omzichtig omzeild. Beide partijen erkennen dat begrotingscorrecties waarschijnlijk zijn, zolang ze maar klein, beheersbaar en politiek verkoopbaar blijven.
Vooruit en N-VA: ja, maar liever stil
Zowel N-VA als Vooruit willen zich profileren als verantwoordelijke bestuurspartijen. Ze benadrukken stabiliteit, uitvoering van bestaande akkoorden en naleving van Europese regels. Tegelijk vermijden ze elke expliciete belofte van nieuwe besparingsrondes. Het narratief is duidelijk: eerst uitvoeren, evalueren en bijsturen ā en pas daarna, indien nodig, corrigeren.
Inhoudelijk komt dat neer op hetzelfde: bijkomende ingrepen zijn niet uitgesloten, maar ze worden verpakt als technische aanpassingen, begrotingscorrecties of efficiĆ«ntiewinsten. Het woord ābesparingā blijft zoveel mogelijk uit beeld, alsof het uitspreken ervan electorale schade zou veroorzaken.
Bouchez en het toneel van de verontwaardiging
Tegenover dat voorzichtige manoeuvreren plaatst MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zich opnieuw in een rol die hem intussen vertrouwd is: die van de luidruchtige tegenstander van belastingen. Hij kondigt aan geen enkele belastingverhoging meer te zullen aanvaarden en presenteert zich als de beschermer van de belastingbetaler tegen een gulzige staat.
Die houding klinkt principieel, maar is in de praktijk selectief. Want terwijl nieuwe belastingen publiekelijk worden uitgesloten, blijft de deur wagenwijd open voor maatregelen die formeel geen belasting heten, maar wel degelijk hetzelfde effect hebben. Heffingen, bijdragen, indexeringsaanpassingen of het schrappen van voordelen worden vlot aanvaard zolang het label ābelastingā vermeden wordt.
Hypocrisie als beleidsinstrument
Wat zich hier aftekent, is geen inhoudelijk debat over overheidsfinanciƫn, maar een strijd om framing. Besparen mag, zolang het niet zo heet. Belastingen mogen stijgen, zolang ze anders genoemd worden. En verantwoordelijkheid wordt vooral opgeƫist wanneer ze politiek rendeert.
Bouchezā verontwaardiging maskeert bovendien een andere realiteit: in het Waals Gewest wordt minder fors gesaneerd dan aanvankelijk aangekondigd. De federale roep om discipline klinkt daardoor hol, zeker wanneer ze gepaard gaat met theatrale ultimatums en publieke chantage binnen de coalitie.
Compromissen zonder ze te erkennen
De kern van het probleem ligt niet in de cijfers, maar in de politieke cultuur. Regeren in BelgiĆ« betekent compromissen sluiten tussen partijen met uiteenlopende ideologische agendaās. Dat was zo, dat blijft zo. Alleen lijkt niemand dat nog openlijk te willen toegeven. In plaats daarvan wordt elk compromis voorgesteld als een persoonlijke toegeving of zelfs als een vorm van martelaarschap.
De begroting wordt zo geen instrument van beleid, maar een communicatiestrijd. Terwijl de nood aan bijkomende inspanningen algemeen bekend is, blijft de regering gevangen in een discours waarin iedereen tegelijk wil besparen Ć©n ongeschonden uit het debat wil komen.
De rekening volgt, ongeacht de woorden
Of de komende ingrepen nu besparingen, correcties of hervormingen worden genoemd, doet uiteindelijk weinig ter zake. De burger zal ze voelen. Dat is de enige constante in dit verhaal. De rest is politieke verpakking.
We krijgen vandaag een les in politieke hypocrisie geserveerd: iedereen weet wat moet gebeuren, niemand wil het hardop zeggen. En zo blijft de begroting een oefening in collectieve ontkenning ā tot de cijfers opnieuw geen uitweg meer laten.
(Foto: screenshot X/DE Zevende Dag)
