De dood op bestelling.
Het parket van Nice is een onderzoek gestart naar de dood van Raphaël Graven, een 46-jarige Fransman die maandenlang live te zien was op het livestreamplatform Kick, waar hij vernederd en mishandeld werd. Zijn overlijden, op 17 augustus, viel samen met een livestream van 298 uur – een marathon van misbruik die door betalende kijkers werd aangestuurd.
“Wie betaalt, bepaalt”
Raphaël - online bekend als Jean Pormanove of JP - stond bekend om content waarin hij systematisch werd vernederd door twee kompanen, Owen Cenazandotti (Naruto) en Safine Hamadi (Safine). Het concept was eenvoudig en morbide: betalende kijkers konden via donaties bepalen welke vernederingen of pijnigingen JP moest ondergaan. Eénmalige bijdragen hadden eveneens directe invloed.
Op de laatste livestream, net voordat de camera werd uitgezet, gooit een van zijn kompanen een fles water naar het levenloze lichaam van Graven, die op dat moment al veertig minuten overleden was. In de chat wordt de dood op gruwelijke wijze belachelijk gemaakt: reacties variëren van lachsalvo’s tot uitingen van schok en verdriet, waarbij de grens tussen entertainment en geweld volledig vervaagd is.
Structureel patroon van mishandeling
De livestreams waren geen ongelukjes. Vorig jaar al onderzocht Mediapart de Kick-streams van JP en concludeerde dat vernedering en mishandeling de kern van het kanaal vormden. Het Franse parket startte een onderzoek naar de kompanen wegens geweld tegen kwetsbare personen, dat nog steeds liep ten tijde van de tragedie. ER volgenden enkele kortstondige arrestaties in december 2024, maar de verdenking bleef formeel bestaan.
Tijdens de uitzendingen werd JP systematisch slaap onthouden, gedwongen tot het consumeren van oneetbare substanties en mishandeld, vaak live aangemoedigd door kijkers in de chat. Een van de meest schrijnende momenten was een bericht dat JP enkele dagen voor zijn dood naar zijn moeder stuurde, waarin hij zijn wanhoop uitte: “Ik zit hier muurvast met dit gedoe. Het gaat veel te ver. Ik voel me gegijzeld door dit concept. Ik wil hier weg.” Dit bericht werd later door de kompanen live voorgelezen, als onderdeel van de ‘show’.
Online platforms en verantwoordelijkheid
Het incident zet opnieuw de discussie over de verantwoordelijkheid van livestreamplatformen op scherp. Kick, bekend als alternatief voor Twitch, hanteert nauwelijks moderatie en biedt ruimte aan streamers die elders wegens overtredingen geweigerd worden. Staatssecretaris voor AI en Digitale Zaken Clara Chappaz stelde dat zij het platform om uitleg heeft gevraagd: “De verantwoordelijkheid van online platforms voor het verspreiden van onwettige inhoud is niet vrijblijvend. Dergelijke tekortkomingen kunnen een dramatische afloop kennen, ze hebben geen plaats in Frankrijk, Europa of waar dan ook.”
Het overlijden van Raphaël Graven illustreert de gevaren van ongecontroleerde livestreaming, waarbij publiek geld direct invloed heeft op het fysieke en mentale welzijn van de betrokkenen. De grens tussen entertainment en misbruik vervaagt volledig, en de tragedie zet een kritische discussie over regulering en platformverantwoordelijkheid weer op scherp.
(Foto: Instagram)
